توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٥ - اقسام وجه شبه
شارح گويد:
و نيز براى وجه شبه تقسيم ديگرى است و آن اينستكه يا واحد بوده و يا بمنزله واحد مىباشد و همانطوريكه مصنّف گفته علّت بمنزله واحد اينستكه وجه شبه از امور متعدّدى تركيب يافته بطورى كه تركيبش از آنها تركيب حقيقى مىباشد يعنى وجه شبه حقيقتى است كه از امور مختلفهاى التيام و تركيب يافته و يا اعتبارى بحساب مىآيد باينمعنا هيئتى استكه عقل آنرا از امورى چند انتزاع نموده.
و بگفته مصنّف هركدام از ايندو (واحد و آنچه بمنزله واحد است) يا حسّى بوده و يا عقلى مىباشد.
سپس در دنباله [و امّا متعدّد] مىگويد.
اينكلمه عطف است بر [امّا واحد و امّا بمنزله الواحد].
و مقصود از متعدّد اينستكه به امور متعدّدى نظر نموده و قصد مىنمائيم كه طرفين را در هريك از آنها با هم مشترك قرار دهيم در نتيجه هريك از اين امور وجه شبه جداگانهاى بحساب مىآيند بخلاف وجه شبه مركّب كه نازل منزله واحد است زيرا در اينفرض قصد اين نيست كه طرفين تشبيه را در هريك از آنها با هم تشبيه نموده باشيم بلكه در آن تنها هيئت منتزعه از مجموع را كه امر واحدى است وجه شبه قرار داده و يا حقيقتى را كه در اجتماع آنها التيام و تركيب يافته است وجه شبه فرض مينمائيم.
و بهرصورت در موردى كه وجه شبه متعدّد است يا تمام حسّى بوده و يا عقلى بحساب آمده و يا بعضى حسى و برخى عقلى مىباشند.