توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٠ - اقسام وجه شبه

مراد از اينكه مى‌گوئيم وجه شبه حسى است آنستكه افراد و جزئيّات آن با حسّ درك ميشوند نظير حمره (سرخى) كه مصاديق و افرادش در مواد حاصل بوده و با حس بصر درك ميشوند و خلاصه كلام اينكه:

وجه شبه يا واحد و يا مركّب و يا متعدّد ميباشد و هركدام از اوّلى و دوّمى يا حسّى بوده و يا عقلى ميباشند و امّا اخير (متعدّد) از سه حال خارج نيست:

الف: آنكه تمام حسّى بوده.

ب: آنكه تمام عقلى باشند.

ج: برخى حسّى و بعضى عقلى باشند.

بنابراين مجموع اقسام وجه شبه هفت‌تا ميشود باين شرح:

١- وجه شبه واحد حسّى باشد.

٢- وجه شبه مركّب حسّى باشد.

٣- وجه شبه واحد عقلى باشد.

٤- وجه شبه مركّب عقلى باشد.

٥- وجه شبه متعدّد تمام حسّى باشند.

٦- وجه شبه متعدّد تمام عقلى باشند.

٧- وجه شبه متعدّد برخى از آنها حسّى و بعضى عقلى باشند.

از ميان اين هفت قسم در سه قسم آن وجه شبه عقلى است كه طرفين تشبيه در آنها از چهار حال بيرون نيست:

اوّل آنكه هردو حسّى باشند.