توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٣ - تقسيم ديگر براى تشبيه باعتبار وجه شبه
ترجمه
تقسيم ديگر براى تشبيه باعتبار وجه شبه
مصنّف گويد:
و نيز تشبيه يا مجمل بوده و يا مفصّل مىباشد:
مجمل آنستكه وجه شبه در آن ذكر نشده باشد و آن انواعى دارد:
در بعضى از آنها وجه شبه ظاهر بوده بطورى كه همه آن را مىفهمند مانند: زيد كالاسد.
و در برخى مخفى ميباشد و اينطور نيست كه هركسى آنرا درك كند بلكه خواص از مردم آنرا ميفهمند مانند قول برخى از اهل لسان كه مىگويند:
هم كالحلقه المفرغه لا يدرى اين طرفاه.
تقدير كلام: هم متناسبون فى الشّرف كما انّها متاسبه الاجزاء فى الصّوره مىباشد.
و نيز از اقسام مجمل است تشبيهى كه صفت احد الطّرفين در آن ذكر نشده باشد و از افراد و مصاديق تشبيه مجمل محسوب ميشود تشبيهى كه تنها وصف مشبهبه ذكر نشده باشد مانند قول شاعر:
|
صدفت عنه و لم تصدف مواهبه |
عنّى و عاوده ظنّى فلم يخب |
|
|
كالغيث ان جئته و افاك ريقه |
و ان ترحّلت عنه لجّ فى الطّلب |