توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٩ - مثال وجه شبه مركب حسى در جائيكه طرفين تشبيه مفرد باشند

و از اجتماعشان هيئتى را انتزاع نموده و آنرا مشبّه يا مشبّه‌به قرار ميدهيم فلذا صاحب مفتاح در تشبيه مركّب بمركّب صريحا گفته است: هريك از مشبّه و مشبّه‌به هيئت منتزعه مى‌باشند.

و همچنين مقصود از تركيب در وجه شبه آنستكه اوصاف مختلف و متعدّدى را منظور داشته و از مجموعشان هيئتى را انتزاع مى‌نمائيم و بايد توجّه داشت كه مراد از تركيب در اينجا اين نيست كه حقيقتى مركّب از اجزاء مختلف در نظر گرفته ميشود و دليل ما بر اين گفتار آنستكه ارباب فنّ در مثال [زيد كالاسد] مشبّه و مشبّه‌به را مفرد قرار داده نه مركّب و نيز وجه شبه در [زيد كعمر فى الانسانيّه‌] را واحد دانسته نه نازل منزله واحد.

مثال وجه شبه مركب حسى در جائيكه طرفين تشبيه مفرد باشند

مثال وجه شبه مركّب حسّى در تشبيهى كه طرفين آن مفرد هستند مانند آنچه در قول انس بن مالك بن حراس آمده، وى ميگويد: