توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢١ - اقسام وجه شبه

دوّم: آنكه هردو عقلى باشند.

سوّم: مشبه حسّى و مشبّه‌به عقلى باشد.

چهارم: عكس صورت سوّم يعنى مشبّه‌به حسّى و مشبّه عقلى باشد.

در نتيجه مجموع اقسام وجه شبه شانزده قسم ميشود زيرا سه قسم از هفت قسم گذشته هركدام بچهار قسم اخير تقسيم شده كه از ضرب سه در چهار دوازده حاصل شده كه باضافه چهار قسم ديگر مجموعا شانزده قسم ميگردد.

شرح فارسى‌

توضيح‌

قوله: فان قيل الخ: اشكال مذكور را ميتوان اينگونه تقرير نمود:

قبلا گفته شد:

وجه شبه يا واحد بوده يا بمنزله واحد و يا متعدّد ميباشد.

و هركدام از واحد و بمنزله واحد يا حسّى بوده و يا عقلى مى‌باشند.

اشكال اينستكه اين تقسيم صحيح نيست زيرا امكان ندارد وجه شبه حسّى باشد و جهتش آنستكه وجه شبه عبارتست از امرى كه مشبّه و مشبّه‌به در آن با هم مشترك هستند پس مى‌بايد امر كلّى بوده تا فرض اشتراك در آن بشود چه آنكه امر جزئى بملاحظه تشخّص و محدوديّتى كه دارد ممكن نيست بر افراد متعدّد قابل صدق باشد و اشتراك در آن ممتنع است از اينرو وجه شبه كه الزاما بايد معنائى‌