سوم: اخبار و انشاء اطلاق ميشود بر گفتن گوينده، كلام اخبارى يا كلام انشائى را پس انشاء يعنى گفتن كسى كلام انشائى را و اخبار يعنى گفتن او كلام اخبارى را. شارح محقق در عبارات خويش فقط دو معنى اخير را بيان داشته.

و الاظهر انّ المراد: بعد از آنكه شارح دو معنى را بيان مى‌كند ميگويد: مراد مصنف و ديگران از انشاء معنى دوم است «و در شرح ما معنى سوم بحساب آمد» كه مراد از انشاء اين است كه گوينده، كلام انشائى را بگويد. بدليل اينكه مصنف انشاء را تقسيم به طلب و غيرطلب مى‌كند و طلب را نيز تقسيم به تمنى و استفهام و غير ايندو مانند امر و نهى مينمايد. در صورتيكه ميدانيم مراد از اين الفاظ معانى مصدريّه آنها است مثلا منظور از تمنّى درخواست‌كردن است نه كلامى كه مشتمل بر معنى تمنّى باشد مانند «ليت زيدا قائم».

فافهم: اين عبارت جواب از سئوال مقدر است. گويا كسى ميگويد: شما قبلا گفته بوديد در علم معانى بحث از احوال لفظ است.

و در اينجا ميگوئيد منظور از انشاء القاء مثل اين كلام است. القاء فعل متكلم است و كارى باحوال لفظ ندارد.

شارح ميگويد: بايد فهمت را بكار ببرى تا بدانى كه القاء مثل اين كلام چيزى است كه عارض شده بر كلام انشائى پس القاء و گفتن از عوارض و احوال لفظ است.

فالانشاء ان لم يكن: مصنف بوسيله «ان» براى انشاء در عبارتش كه گفته «ان كان طلبا» تقسيمى ذكر نموده كه يك قسمت را آورده و قسمت ديگر را حذف كرده. شارح بوسيله اين عبارت قسمت ديگر