آئين بلاغت: شرح مختصر المعانى - شیرازی، احمد امین - الصفحة ١٤٥
مشهور مىبرند.
در اصطلاح تأويل مشهور باين معنى است كه ضميرى در فعل مجهول مستتر باشد و برگشت به مصدر فعل نمايد و خود فعل بتأويل وقع يا حصل برده شود. عبارت شارح «اوقع عنه الاستيناف» اشاره بهمين تركيب «تأويل مشهور» دارد مانند «و قد حيل بين العير و النزوان» كه بتأويل «قد وقع الحول» برده مىشود. «هو» در «حيل» مستتر است و راجع به «حول» است. خلاصه اگر «عنه» نايب فاعل باشد مطلب بسيار روشن است. ولى آنطوريكه شارح تفسير نموده «تأويل مشهور» است.
نحو احسنت الى زيد: قسم اول از تقسيم دوگانه استيناف آن است كه باعادة اسمى باشد كه آن اسم ابتداى جمله استيناف قرار گرفته مانند «احسنت الى زيد. زيد حقيق بالاحسان» زيد كه اول جمله استيناف است اعادة شده. وقتى بگوئيم تو به زيد نيكى كردى گويا كسى مىپرسد كه آيا زيد سزاوار احسان است جواب ميگويد:
زيد سزاوار احسان است.
و منه ما يبنى على صفته: قسم دوم آن است كه ابتداى جمله استيناف صفت واقع شود و اين صفت مربوط باسمى است كه ميخواسته تكرار گردد و با آن جمله مستأنفه درست شود مانند «احسنت الى زيد. صديقك القديم اهل لذالك» همانند جملهاى كه آنجا در تقدير بود در اينجا نيز در تقدير است.
و هذا الاستيناف: بين ايندو قسم بهبينيم كداميك ابلغ است.
مصنف ميگويد دومى ابلغ است چون بيان سبب كرده و اين سبب