هست و يا نيست اگر نباشد مانند زيد و عمرو مفردات‌اند. اگر اسناد باشد يا بالاصاله است يا بالمشابهه. اسناد باالمشابهه نه جمله است و نه كلام مانند اسناد اسم فاعل بفاعلش مثل ء عالم اخوك.

و ء مضروب ابوك. اگر اسناد بالاصاله باشد يا مقصود لذاته است و يا مقصود لغيره. اگر مقصود لغيره باشد جمله هست ولى كلام نيست.

مانند جمله خبر، جمله مفعول، جمله صفت، جمله صله، جمله حال و ... خبر مقصود است براى مبتدايش و مفعول براى فعلش، صفت براى موصوفش، صله براى موصول و حال براى ذى‌الحال و اگر مقصود لذاته باشد كلام است. بعد از بيان اين مقدمه و فهميدن اين فرق، مصنف، كلام نگفت و جمله گفت براى آنكه شامل صله، خبر، مفعول، حال و صفت و ... بشود.

فاذا اتت جملة: از اينجا كلام مصنف شروع در بحث وصل است. اتصال دو جمله يا با واو است يا با غير واو «فاء و ثم و حتى و ...» اگر با واو باشد و بخواهيم جمله دوم در اعراب جمله اول شركت كند در صورتى ميتوان بوسيله واو عطف گرفت كه بين ايندو جمله جهت جامعه باشد. جهت جامعه يعنى جهتى كه آندو جمله در آن جهت باهم شريك‌اند و مناسبتى كه آندو جمله باهم دارند. آن مناسبت و آن جهت شركت را. جهت جامعه ميگويند. مانند زيد يكتب و يشعر. جمله يكتب يعنى نثر مى‌نويسد و يشعر يعنى شعر ميگويد بين گفتن شعر و كتابت تناسب است. زيرا هردو ايجاد و انشاء سخن است. كتابت در اينجا بمعنى نوشتن نثر و شعر هم سرودن نظم است و پيدا است كه اين هردو باهم متناسب‌اند.