و لهذا عدى: كلمه «ذلّ» در اين آيه متعدى به «على» شده با آنكه در كلام عرب با لام متعدى ميشود و اين بخاطر آن است كه معنى «عطف» دارد و «على» در معنى خودش بكار رفته مانند «سمع اللّه لمن حمده» كه «سمع» بمعنى «استجاب» آمده.

و يجوز ان يقصد: احتمال ديگر در آيه آن است كه بگوئيم «على» بمعنى «لام» آمده و در فعل «ذلّ» تصرف نشود. لذا شارح تفسير به «خافضون لهم اجنحتهم» مينمايد.

و امّا بالتتميم: تتميم كه يكى از اقسام اطناب است بمعنى آن است كه لفظ غير مستقل را در جمله بيآوريم تا نكته‌اى مانند مبالغه را برساند. منظور از لفظ غير مستقل مفعول، حال، وصف و ... است كه نه مسنداند و نه مسند اليه. مثل:

ديدم بخواب خوش كه بدستم پياله بود

تعبير رفت و كار بدولت حواله بود

كلمه «خوش» صفت است و براى معنى مبالغه آمده.

و من زعم: مراد از «فضله» چيزى است كه ركن كلام و مستقل در معنى نباشد. ولى بعضى گفته‌اند منظور از فضله چيزى است كه جمله در معنى بآن احتياج نداشته باشد.

شارح ميگويد اين معنى درست نيست زيرا مصنف در كتاب ايضاح براى تتميم به آيه‌ «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» مثال آورده. با آنكه ميدانيم جمله‌ «مِمَّا تُحِبُّونَ» متمم كلام است و كلام بآن احتياج دارد. با