ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص

آئين بلاغت: شرح مختصر المعانى - شیرازی، احمد امین - الصفحة ٥٣

قلب، و اگر معتقد بوده متكلم و ديگرى كفايت مهم ميكرده حصر افراد يا تعيين ميشود.

[تفاوت طرق قصر]

و هذه الطّرق الاربعة: چهار طريقه كه براى حصر بيان شد از جهاتى باهم فرق دارند. مثلا دلالت تقديم بر حصر «بفحوى» است يعنى مفهوم كلام. شخص با ذوق از «تقديم ما هو حقه التأخير» حصر مى‌فهمد هرچند اين قاعده را نداند.

و دلالة الثلاثة: سه طريق ديگر حصر را بوسيله وضع مى‌فهماند.

يعنى واضع لغت عرب براى فهماندن حصر اين سه طريق را وضع كرده است.

و الاصل: دوّمين اختلاف بين طرق حصر اينست كه در طريق عطف نصّ بر مثبت و منفى هردو است. مانند «زيد شاعر لا كاتب» ولى در طرق ديگر فقط تصريح به مثبت ميشود. مانند «ما زيد الّا قائم» و «انّما زيد قائم» و «قائم زيد».

الّا كراهة الاطناب: در طريق عطف نصّ بر مثبت و منفى است چنانكه مثال زده شد. گاهى براى آنكه كلام داراى اطناب نباشد تصريح به منفى نميشود. بلكه بوسيله «لا غير» مطلب را مى‌فهمانند.

مانند آنكه مخاطب مى‌گفته «زيد يعلم النحو و التصريف و العروض» ما بطور قصر موصوف در صفت ميگوئيم «زيد يعلم النحو لا غير» يعنى لا غير النّحو كه منظور از غير نحو «لا التصريف و لا العروض» است. و نيز نسبت بمخاطبى كه مى‌گفته «زيد يعلم النحو و عمرو و بكر» ما بطور قصر صفت در موصوف ميگوئيم «زيد يعلم النحو لا غير» يعنى «لا غير زيد» كه منظور از غير زيد «لا عمرو و لا بكر» است.