ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص

آئين بلاغت: شرح مختصر المعانى - شیرازی، احمد امین - الصفحة ٢٨

را مى‌فهماند، بطوركلى و همه جائى نيست بلكه اغلبى و اكثرى است. بدليل استقراء و ذوق سليم. استقراء يعنى تجسّس در كلمات بزرگان ادب كه بعد از تحقيق در كلمات آنها ديديم همه‌جا تقديم براى حصر نيست. ذوق سليم نيز از همه كلمات و تقديم مفعولها حصر را نمى‌فهمد. چنانكه بعضى اوقات تقديم براى اهتمام است. گاهى نام متبركّى است و براى آنكه زبان‌مان تبرك شود آنرا مقدّم مينمائيم. گاهى نام لذيذى است و براى لذّت از آن مقدم ميشود گاهى چون در كلام سامع آن نام مقدم شده ما نيز مقدّم ميداريم.

گاهى براى ضرورت شعرى مجبوريم مقدم كنيم و گاهى براى رعايت فاصله وسجعه، كه فاصله در آيات قرآن و سجعه در نثرهاى غير قرآن.

در آيه: «خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ...» جحيم براى اهتمام و نيز رعايت فاصله مقدم شده. در آيه‌ «وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ ...» تقديم جار و مجرور فقط براى رعايت فاصله است چنانكه تقديم. في سلسلة ... بخاطر رعايت فاصله است تقديم، سائل و يتيم نيز بهمان جهتى است كه در «وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ» ذكر شد، و نيز براى رعايت فاصله است.

و لهذا: چون تقديم مفعول اغلب براى معنى تخصيص است بهمين دليل مثالهاى زيادى را ميتوان بعنوان شاهد دليل آورد. از آن جمله‌ «إِيَّاكَ نَعْبُدُ» و «إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» كه معنى حصر در آن‌ها اينست كه عبادت مخصوص خدا است نه غير او و كمك خواستن و استعانت جستن نيز مخصوص خدا است. آيه‌ «لَإِلَى اللَّهِ تُحْشَرُونَ» نيز اينطور است.

و يفيد التقديم: تقديم مفعول علاوه برآنكه معنى تخصيص دارد، مى‌فهماند كه ما بآن اسمى كه مقدّم گشته اهميّت بيشتر ميدهيم.