است. ولى سكاكى گفته لازم نيست. جمله اول نازل منزله سئوال شود. بلكه همين مقدار كه جمله اول مفهم سئوال است كافى است براى آنكه جمله دوم عطف بر جمله اول نشود.

و يسّمى الفصل لذالك: جمله دوم كه جواب سئوال مقدّر است بنام استيناف يا مستأنفه ناميده شده. چنانكه فصل و جدا آوردن و عطف نگرفتن دوم را باول بنام استيناف ناميده‌اند. پس استيناف نام دو چيز است. نام فصل جمله دوم از اول و نام جمله دوم.

[انواع استيناف‌]

و هو اى الاستيناف: استيناف بر سه قسم است. زيرا جمله اول كه سئوال را بوجود ميآورد گاهى سئوال از سبب حكم است بطور مطلق.

يعنى سبب معيّن منظور نيست مانند شعر «قال لى كيف انت» جمله «قلت عليل» بوجودآورنده سئوالى است و آن سئوال اينست كه سبب علّة و بيمارى تو چه است؟ در جواب ميگويد: «سهر دائم و حزن طويل». و اينكه سئوال از جمله اول در ميآيد بقرينه عرف و عادت است كه هرگاه در عرف بگويند فلان شخص مريض است سئوال از علّت و مرض او مى‌شود بطور مطلق نه آنكه معين كند و بگويند آيا سبب مرض و علت او سردرد است يا پادرد. بيدار خوابى است يا اندوه فراوان بخصوص در مورد بيدار خوابى و حزن طويل. كه اگر كسى بگويد من بيمارم بذهن انسان نميآيد كه از او بپرسد آيا علت بيمارى تو بيدار خوابى است؟ پس سئوال از مطلق علت و مرض است نه مرض مخصوص.

اى ما بالك عليلا: ايندو جمله هردو بيك معنى است و از باب تفنّن در عبارت هردو را آورده است.