و فرق بين تسخير و اهانت در همين جهت است كه در تسخير مسخ شدن است ولى در اهانت چنين نيست فقط منظور تحقير نمودن است. مانند «كُونُوا حِجارَةً أَوْ حَدِيداً» يعنى سنگ يا آهن باشيد. آنها بصورت سنگ يا آهن نخواهند شد. بلكه فقط منظور اينست كه شما ارزش انسانى نداريد.

در اين مقام خوب است فرق بين تسخير و تكوين و اهانت و تحقير بيان شود. تسخير بمعنى تبديل شدن چيزى از حالتى بحالت ديگرى كه در آن ذلت و خوارى باشد كه در اصطلاح بآن مسخ ميگويند. ولى تكوين بمعنى ايجاد از عدم بوجود است. كه گاهى صيغه امر نيز در تكوين بكار ميرود هرچند شارح و مصنف بيان نكردند. مانند «كُنْ فَيَكُونُ»* و اينكه از ايجاد تعبير به «كن» نموده براى اينست كه سرعت را بفهماند.

فرق اهانت و تحقير اينست كه تحقير كوچك و بى‌ارزش بودن چيزى در نظر و عقيده مخاطب است ولى اهانت كوچك و بى‌ارزش نشان دادن مخاطب در قول يا در فعل است مانند آيه شريفه‌ «أَلْقُوا ما أَنْتُمْ مُلْقُونَ»* بنابراين اگر معتقد به پستى كسى باشيم تحقير اوست. و اگر بزبان بگوئيم يا عملا كارى انجام بدهيم كه كوچك شود اهانت اوست.

و التّسويه: يكى از معانى مجازى صيغه امر تسويه است. يعنى مساوى قرار دادن بين فعل و ترك فعل است. مانند «فَاصْبِرُوا أَوْ لا تَصْبِرُوا» (٢) بمعنى آنكه صبركردن شما و صابر نبودنتان يكسان و مساوى است.