شرح نهاية الحكمة( مصباح)
(١)
٧ ص
(٢)
٩ ص
(٣)
١٩ ص
(٤)
٢٥ ص
(٥)
٢٥ ص
(٦)
٢٦ ص
(٧)
٢٧ ص
(٨)
٢٩ ص
(٩)
٣٠ ص
(١٠)
٣٠ ص
(١١)
٣١ ص
(١٢)
٣٣ ص
(١٣)
٣٥ ص
(١٤)
٣٨ ص
(١٥)
٤١ ص
(١٦)
٤٣ ص
(١٧)
٤٣ ص
(١٨)
٤٣ ص
(١٩)
٤٤ ص
(٢٠)
٤٧ ص
(٢١)
٤٩ ص
(٢٢)
٤٩ ص
(٢٣)
٤٩ ص
(٢٤)
٤٩ ص
(٢٥)
٤٩ ص
(٢٦)
٥١ ص
(٢٧)
٥١ ص
(٢٨)
٥١ ص
(٢٩)
٥١ ص
(٣٠)
٥٢ ص
(٣١)
٥٤ ص
(٣٢)
٥٥ ص
(٣٣)
٥٦ ص
(٣٤)
٥٦ ص
(٣٥)
٥٧ ص
(٣٦)
٥٩ ص
(٣٧)
٦١ ص
(٣٨)
٦١ ص
(٣٩)
٦٢ ص
(٤٠)
٦٣ ص
(٤١)
٦٣ ص
(٤٢)
٦٤ ص
(٤٣)
٦٧ ص
(٤٤)
٦٨ ص
(٤٥)
٦٩ ص
(٤٦)
٦٩ ص
(٤٧)
٧٠ ص
(٤٨)
٧١ ص
(٤٩)
٧١ ص
(٥٠)
٧١ ص
(٥١)
٧٢ ص
(٥٢)
٧٢ ص
(٥٣)
٧٣ ص
(٥٤)
٧٣ ص
(٥٥)
٧٤ ص
(٥٦)
٧٥ ص
(٥٧)
٧٧ ص
(٥٨)
٧٩ ص
(٥٩)
٧٩ ص
(٦٠)
٧٩ ص
(٦١)
٨٠ ص
(٦٢)
٨١ ص
(٦٣)
٨٢ ص
(٦٤)
٨٥ ص
(٦٥)
٨٥ ص
(٦٦)
٨٥ ص
(٦٧)
٨٦ ص
(٦٨)
٨٦ ص
(٦٩)
٨٧ ص
(٧٠)
٨٧ ص
(٧١)
٨٨ ص
(٧٢)
٨٨ ص
(٧٣)
٨٨ ص
(٧٤)
٨٩ ص
(٧٥)
٩٠ ص
(٧٦)
٩١ ص
(٧٧)
٩٣ ص
(٧٨)
٩٣ ص
(٧٩)
٩٣ ص
(٨٠)
٩٦ ص
(٨١)
٩٧ ص
(٨٢)
٩٧ ص
(٨٣)
٩٧ ص
(٨٤)
٩٨ ص
(٨٥)
٩٨ ص
(٨٦)
٩٨ ص
(٨٧)
٩٩ ص
(٨٨)
١٠٠ ص
(٨٩)
١٠٠ ص
(٩٠)
١٠٠ ص
(٩١)
١٠٢ ص
(٩٢)
١٠٣ ص
(٩٣)
١٠٣ ص
(٩٤)
١٠٣ ص
(٩٥)
١٠٥ ص
(٩٦)
١٠٦ ص
(٩٧)
١٠٨ ص
(٩٨)
١٠٨ ص
(٩٩)
١٠٩ ص
(١٠٠)
١٠٩ ص
(١٠١)
١٠٩ ص
(١٠٢)
١١٠ ص
(١٠٣)
١١١ ص
(١٠٤)
١١١ ص
(١٠٥)
١١١ ص
(١٠٦)
١١٢ ص
(١٠٧)
١١٣ ص
(١٠٨)
١١٤ ص
(١٠٩)
١١٦ ص
(١١٠)
١٢١ ص
(١١١)
١٢١ ص
(١١٢)
١٢٢ ص
(١١٣)
١٢٢ ص
(١١٤)
١٢٤ ص
(١١٥)
١٢٤ ص
(١١٦)
١٢٦ ص
(١١٧)
١٢٧ ص
(١١٨)
١٢٩ ص
(١١٩)
١٢٩ ص
(١٢٠)
١٣٠ ص
(١٢١)
١٣١ ص
(١٢٢)
١٣٦ ص
(١٢٣)
١٣٨ ص
(١٢٤)
١٣٩ ص
(١٢٥)
١٤٠ ص
(١٢٦)
١٤٢ ص
(١٢٧)
١٤٣ ص
(١٢٨)
١٤٦ ص
(١٢٩)
١٤٩ ص
(١٣٠)
١٥١ ص
(١٣١)
١٥١ ص
(١٣٢)
١٥٢ ص
(١٣٣)
١٥٣ ص
(١٣٤)
١٥٤ ص
(١٣٥)
١٥٤ ص
(١٣٦)
١٥٥ ص
(١٣٧)
١٥٦ ص
(١٣٨)
١٥٧ ص
(١٣٩)
١٥٧ ص
(١٤٠)
١٥٨ ص
(١٤١)
١٥٩ ص
(١٤٢)
١٦٠ ص
(١٤٣)
١٦٠ ص
(١٤٤)
١٦١ ص
(١٤٥)
١٦٢ ص
(١٤٦)
١٦٢ ص
(١٤٧)
١٦٣ ص
(١٤٨)
١٦٤ ص
(١٤٩)
١٦٥ ص
(١٥٠)
١٦٥ ص
(١٥١)
١٦٥ ص
(١٥٢)
١٦٧ ص
(١٥٣)
١٦٨ ص
(١٥٤)
١٦٨ ص
(١٥٥)
١٦٩ ص
(١٥٦)
١٧٢ ص
(١٥٧)
١٧٣ ص
(١٥٨)
١٧٤ ص
(١٥٩)
١٧٤ ص
(١٦٠)
١٧٥ ص
(١٦١)
١٧٦ ص
(١٦٢)
١٧٧ ص
(١٦٣)
١٧٧ ص
(١٦٤)
١٧٧ ص
(١٦٥)
١٧٨ ص
(١٦٦)
١٧٩ ص
(١٦٧)
١٨٠ ص
(١٦٨)
١٨١ ص
(١٦٩)
١٨٣ ص
(١٧٠)
١٨٦ ص
(١٧١)
١٨٧ ص
(١٧٢)
١٨٧ ص
(١٧٣)
١٨٧ ص
(١٧٤)
١٨٩ ص
(١٧٥)
١٩٠ ص
(١٧٦)
١٩٢ ص
(١٧٧)
١٩٣ ص
(١٧٨)
١٩٤ ص
(١٧٩)
١٩٦ ص
(١٨٠)
١٩٩ ص
(١٨١)
٢٠٠ ص
(١٨٢)
٢٠١ ص
(١٨٣)
٢٠٥ ص
(١٨٤)
٢٠٧ ص
(١٨٥)
٢٠٧ ص
(١٨٦)
٢٠٨ ص
(١٨٧)
٢٠٨ ص
(١٨٨)
٢١١ ص
(١٨٩)
٢١٣ ص
(١٩٠)
٢١٤ ص
(١٩١)
٢١٦ ص
(١٩٢)
٢١٧ ص
(١٩٣)
٢١٨ ص
(١٩٤)
٢١٩ ص
(١٩٥)
٢٢٠ ص
(١٩٦)
٢٢١ ص
(١٩٧)
٢٢٢ ص
(١٩٨)
٢٢٢ ص
(١٩٩)
٢٢٣ ص
(٢٠٠)
٢٢٥ ص
(٢٠١)
٢٢٧ ص
(٢٠٢)
٢٢٩ ص
(٢٠٣)
٢٣١ ص
(٢٠٤)
٢٣١ ص
(٢٠٥)
٢٣١ ص
(٢٠٦)
٢٣٣ ص
(٢٠٧)
٢٣٣ ص
(٢٠٨)
٢٣٥ ص
(٢٠٩)
٢٣٥ ص
(٢١٠)
٢٣٧ ص
(٢١١)
٢٣٧ ص
(٢١٢)
٢٣٨ ص
(٢١٣)
٢٤٠ ص
(٢١٤)
٢٤٢ ص
(٢١٥)
٢٤٤ ص
(٢١٦)
٢٤٥ ص
(٢١٧)
٢٤٦ ص
(٢١٨)
٢٤٦ ص
(٢١٩)
٢٤٦ ص
(٢٢٠)
٢٤٧ ص
(٢٢١)
٢٤٧ ص
(٢٢٢)
٢٤٨ ص
(٢٢٣)
٢٥٠ ص
(٢٢٤)
٢٥١ ص
(٢٢٥)
٢٥٢ ص
(٢٢٦)
٢٥٥ ص
(٢٢٧)
٢٥٥ ص
(٢٢٨)
٢٥٧ ص
(٢٢٩)
٢٥٩ ص
(٢٣٠)
٢٦١ ص
(٢٣١)
٢٦٢ ص
(٢٣٢)
٢٦٢ ص
(٢٣٣)
٢٦٣ ص
(٢٣٤)
٢٦٧ ص
(٢٣٥)
٢٦٩ ص
(٢٣٦)
٢٦٩ ص
(٢٣٧)
٢٧٠ ص
(٢٣٨)
٢٧٣ ص
(٢٣٩)
٢٧٤ ص
(٢٤٠)
٢٧٤ ص
(٢٤١)
٢٧٥ ص
(٢٤٢)
٢٧٩ ص
(٢٤٣)
٢٨٢ ص
(٢٤٤)
٢٨٤ ص
(٢٤٥)
٢٨٦ ص
(٢٤٦)
٢٨٩ ص
(٢٤٧)
٢٨٩ ص
(٢٤٨)
٢٩٠ ص
(٢٤٩)
٢٩١ ص
(٢٥٠)
٢٩١ ص
(٢٥١)
٢٩١ ص
(٢٥٢)
٢٩٣ ص
(٢٥٣)
٢٩٤ ص
(٢٥٤)
٢٩٧ ص
(٢٥٥)
٢٩٩ ص
(٢٥٦)
٢٩٩ ص
(٢٥٧)
٣٠١ ص
(٢٥٨)
٣٠٢ ص
(٢٥٩)
٣٠٤ ص
(٢٦٠)
٣٠٦ ص
(٢٦١)
٣٠٦ ص
(٢٦٢)
٣٠٧ ص
(٢٦٣)
٣٠٧ ص
(٢٦٤)
٣٠٨ ص
(٢٦٥)
٣٠٩ ص
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص

شرح نهاية الحكمة( مصباح) - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨٣

درستى است و مستلزم هيچ محذورى نيست و تنها منطبق بر سؤال اول از دو سؤال مذكور در ٣- ٢ است ولى اكنون تعبير «فيعود معنى مستقلا» به‌كار رفته است با چنين تعبيرى باز اگر ضمير مستتر در «فيعود» به همان «الوجود الرابط» برگردد، معناى عبارت اين سؤال مى‌شود كه «آيا وجود رابط، كه (در ذهن) داراى معناى حرفى است، ممكن است با نظر استقلالى اين صفت خود را از دست بدهد و آن وجود رابط مفهوم اسمى بشود يا نه؟» كه سؤال نادرستى است، زيرا وجود رابط امرى خارجى است و مفهوم اسمى امرى ذهنى و بديهى است كه هيچ امر خارجيى قابل تبديل شدن به امرى ذهنى نيست. سؤال از چنين مطلبى سؤال از امرى بديهى البطلان است و نادرست مى‌باشد. بنابراين، وجود چنين تعبيرى قرينه است بر اينكه ضمير مستتر در «فيعود»، برخلاف ساير ضماير قبل و بعد عبارت، به «معنى تعلّقى» بر مى‌گردد، نه به «الوجود الرابط» و در اين صورت معناى عبارت اين سؤال است: «آيا وجود رابط، كه در ذهن داراى معناى حرفى است، ممكن است با نظر استقلالى به آن اين صفت خود، يعنى داراى معناى حرفى بودن، را از دست بدهد و آن معناى حرفى (كه در لحاظ قبلى از آن گرفته شده بود) معناى اسمى بشود؟ يا نه» و اين سؤال هم درست است و هم حاوى هردو سؤال مذكور.

دليل دوم: به فرض اينكه قرينه‌اى كه در دليل اوّل گفته شد پذيرفته نشود و از آن صرف‌نظر گردد و نتيجتا عبارت مذكور در بوته اجمال باقى بماند، باز مدعاى اين فصل، بعد از اتمام استدلال و قبل از بيان متفرعات، در قالب ديگرى كه صراحت تام در سؤال دوم نيز دارد تكرار شده است: «فتقرر انّ اختلاف الوجود الرابط و المستقل ليس اختلافا نوعيّا بان لا يقبل المفهوم غير المستقّل الذى ينتزع من الرابط التبدّل الى المفهوم المستقلّ المنتزع من المستقلّ.» در اين عبارت، اختلاف نوعى بصراحت به قابل تبديل نبودن مفهوم حرفى به اسمى تفسير شده است و نتيجه منطقى اين تفسير اين است كه متقابلا اختلاف غيرنوعى، كه مدعاى اين فصل است، همان قابل تبديل بودن معناى حرفى به اسمى باشد و، چنانكه بزودى در اشكال دوم توضيح خواهيم داد، تبديل شيئى به شى‌ء ديگر مستلزم نحوى «اين همانى» بين آن دو شى‌ء است. پس در اينجا نيز، ادعاى اينكه مفهوم حرفى قابل تبديل به مفهوم اسمى است مستلزم ادعاى اين مطلب است كه بين اين دو مفهوم نحوى اين همانى وجود دارد: اين مفهوم اسمى كه با نظر استقلالى به‌دست آمده است همان مفهوم حرفى است كه با نظر غيراستقلالى به‌دست آمده بود و آن مفهوم حرفى همين مفهوم اسمى است. پس اين عبارت صريحا