جامع الشتات (فارسي) - الميرزا القمي - ج ٣ - الصفحة ٤٨٩ - كتاب الإجارة

١: گياهى (بوته: درختچه) داراى ريشه‌هاى كلفت و ترد. ريشه آن را مىخشكانيدند كه خود به خود حالت پودر پيدا مىكرد، با آن لباسشوئى و تنشوئى مىكردند. هنوز هم در بعضى مناطق كويرى كاملا متروك نشده است.
٢: چرا مصنف بزرگوار در مورد (حيل ربوى) هرگز چنين جمله‌اى را نياورده است!؟! اين همه معاملات كه در صورت (بيع به شرط) در عصر ميرزا رواج داشت و تا اين اواخر هم ادامه داشت كه اكثر قريب به اتفاق آنها به خاطر انجام معامله ربوى در قالب بيع‌هائى به شرط خيار، انجام مىيافت. عملا و علنا تاثيرى براى (تحريم ربا) در جامعه باقى نمىگذاشت. ماجراى ماهيگيران (اصحاب السبت) بنى اسرائيل نه در يك قريه بل در سر تا سر جامعه به اجرا گذاشته مىشد، كه ده‌ها مسأله مربوط به آن را در همين جامع الشتات مشاهده كرديم از جمله همين مسأله ٥٣ ٢ و ٢٤٦. اى كاش در اين مورد هم با چنين جمله‌اى رو به رو مىشديم چه فرقى ميان فريب خوردن از مرده شوران و فريب خوردن از تاجران است؟!؟!.
ميرزا در اين موضوع هم به دست اندركاران چنين معاملات تذكر داده كه به نيت فرار از ربا اين حيله‌ها را انجام دهند و در نيت شان صادق باشند و نيز ادله خودش را در مورد اين روند توضيح داده. ما نيز در مقابل آن نظر محققينى ديگر از جمله نظريه امام خمينى (ره) را قرار داديم و توضيح لازم نيز داده شد. رجوع كنيد به ذيل مسأله شماره ٦، از جلد دوم ومسئله‌هائى كه در همانجا به شماره آنها اشاره شده است.