بام یک ساختمان چهار طبقه پرت کردن یا خود را داخل آتش انداختن یک‌ گناه است اما ما این گناه را هرگز مرتکب نمی‌شویم چون خطر و زیان آن‌ برای ما ثابت و مجسم است . می‌دانیم دست به برق گرفتن همان و جان تسلیم‌ کردن همان . فقط وقتی این گناه را مرتکب می‌شویم که از آن خطر چشم پوشیده‌ باشیم . ولی یک بچه دست به آتش می‌زند . چرا ؟ چون خطر این گناه آنچنان‌ که برای ما مسجل است برای او مسجل نیست . یک نفر آدم عادل ملکه تقوا دارد و به همین جهت بسیاری از گناهان را اصلا انجام نمی‌دهد . همان ملکه‌ به او در این حد عصمت می‌دهد . بنابراین عصمت از گناه بستگی دارد به‌ درجه ایمان انسان به گناه بودن آن گناه و خطر بودن آن خطر . ما گناهان را تعبدا پذیرفته‌ایم که گناه است یعنی می‌گوئیم چون اسلام گفته است شراب‌ نخور ما نمی‌خوریم ، گفته قمار نکن نمی‌کنیم . کم و بیش هم می‌دانیم که بد است اما آنچنان که خطر خود را در آتش انداختن بر ایمان مجسم است ، خطر این گناهان برای ما مجسم نیست . اگر ما همان اندازه که به آن خطر ایمان‌ داریم به خطر این گناهان نیز ایمان می‌داشتیم ، ما هم از این گناهان معصوم‌ بودیم . پس عصمت از گناه یعنی نهایت و کمال ایمان . آن کسی که می‌گوید : « لو کشف الغطاء ما ازددت یقینی » [١] اگر پرده هم برافتد بر یقین‌ من افزوده نمی‌شود ، قطعا معصوم از گناه است . او در این سوی پرده هم‌ پشت پرده را مجسم می‌بیند . یعنی مثلا او حس می‌کند که با یک دشنام دادن‌ در واقع عقربی برای جان خود آفریده ، و به همین دلیل چنین کاری نمی‌کند .
در اینکه قرآن نیز از ایمانهایی در این درجه یاد می‌کند شک نیست . و لهذا عصمت نسبی است یعنی

[١] سفینة البحار ، ج ٢ ، ص ٧٣٤ ( از علی علیه‌السلام ) .