ممکن است تمام شرایطی که ما آنها را شرایط ذلت می‌نامیم حاصل شود اما پشت سر آن عزت بیاید ! در سعادت دنیا و سعادت آخرت هیچ چیزی شرط هیچ‌ چیز نیست چون همه چیز به مشیت الهی است ! در نتیجه ممکن است یک قومی‌ یا یک فردی در دنیا به سعادت کامل نائل بشود بدون هیچ مقدمه‌ای ، یا به‌ بدبختی کامل برسد بدون هیچ مقدمه‌ای ، و یا در آخرت یک قومی به اعلی‌ علیین برده شوند بدون هیچ شرط و مقدمه‌ای و قوم دیگری در قعر سجین فرو بروند بدون هیچ مقدمه‌ای . متأسفانه بعضی از مسلمین که به آنها اشاعره‌ می‌گویند همین استفاده را از این آیه کرده و گفته‌اند هیچ مانعی ندارد که‌ پیغمبر خدا برود به جهنم و ابوجهل برود به بهشت چون خدا گفته همه چیز به‌ مشیت الهی است ! ولی این یک نوع پیاده کردن غلط است . آیه فقط می‌گوید همه چیز به‌ مشیت الهی است اما کیفیت جریان مشیت را بیان نکرده و نگفته است که‌ مشیت الهی که سعادت و شقاوت و عزت و ذلت به مشیت اوست ، چگونه کار می‌کند . پس این آیه را چند گونه می‌توان پیاده کرد . ولی وقتی ما به‌ آیات دیگر قرآن مراجعه می‌کنیم ، آنها آیات مادر می‌شوند و این آیه را تفسیر می‌کنند . مثلا این آیه در کمال صراحت می‌گوید : « ذلک بان الله لم‌ یک مغیرا نعمة انعمها علی قوم حتی یغیروا ما بانفسهم »[١] . یا آیه‌ دیگر که از یک نظر اعم است می‌گوید : « ان الله لا یغیر ما بقوم حتی‌ یغیروا ما بانفسهم » [٢] . این دو آیه هر کدام چیزی دارد که دیگری‌ ندارد . آیه دوم می‌گوید :

[١] سوره انفال آیه . ٥٣ [٢] سوره رعد آیه . ١١