امامت و رهبری - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٤
متشابه را با کمک آیات محکمه میشود پیاده کرد . اگر آیهای از قرآن را
چند گونه بشود پیاده کرد ، ما حق نداریم آنرا پیاده کنیم مگر اینکه رجوع
کنیم به سایر آیات قرآن که با توجه به آنها خواهیم دانست که چگونه باید
آنرا پیاده کرد . معنی آیه متشابه این نیست که مجمل است یا لغتی در آن
است که معنایش را نمیدانیم بلکه آیه متشابه یعنی آیهای که میشود آنرا
به چند گونه شبیه یکدیگر توجیه کرد .
مثلا در قرآن آیاتی است راجع به مشیت مطلقه الهی که همه چیز به مشیت
الهی است . استثنا نمیکند . از جمله این آیه است که به همین معنا
متشابه است : « قل اللهم مالک الملک تؤتی الملک من تشاء و تنزع
الملک ممن تشاء و تعز من تشاء و تذل من تشاء بیدک الخیر انک علی کل
شیء قدیر »[١] دیگر تأکیدی از این بالاتر نمیشود : مالک اساسی همه
ملکها و قدرتها تو هستی و به هر که ملک بدهی تو میدهی و از هر که منتزع
بکنی تو میکنی و به هر که عزت بدهی تو میدهی ، از هر که عزت بگیری و
ذلت بدهی تو میدهی ، خیر منحصرا در دست توست و تو بر همه چیز توانا
هستی . این آیه از این نظر متشابه است که آنرا چند گونه میشود پیاده کرد
. همین قدر میگوید که همه چیز به مشیت الهی است . و این ، دو جور ممکن
است باشد یکی اینکه در مشیت الهی هیچ چیزی شرط هیچ چیز نیست ، کما
اینکه بعضی همینطور نتیجه گیری غلط کرده و گفتهاند بنابراین ممکن است
تمام شرایطی که ما آنها را شرایط عزت مینامیم پیدا بشود ولی به دنبال آن
به جای عزت ذلت بیاید ، و
[١] سوره آل عمران آیه . ٢٦