درسهای الهیات شفا 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٢
درباب حق تعالی هم میگوئیم که هم صفات ثبوتیه دارد و هم صفات سلبیه .
یعنی وقتی که صفاتی را برای حق تعالی اثبات میکنیم ، مستلزم این است که
صفات دیگری را سلب بکنیم . البته این تفاوت میان واجبالوجود و اشیاء
دیگر است که درباب واجبالوجود ، آنچه را که سلب میکنیم خود سلب است
. یعنی در واقع یعنی یک امر ایجابی اثبات میشود و هزاران امر ایجابی
دیگر نفی میگردد . مثلا میگوئیم این سفید است . این اثبات یک امر
ایجابی است . بعد میگوئیم سبز نیست . سبزی نیز به همان اندازه که سفیدی
ایجابی است ، ایجابی میباشد . با اثبات یک امر ایجابی ، یک امر
ایجابی دیگر را نفی کردیم . میگوئیم شیرین است ، پس ترش نیست . ترشی
به همان اندازه اثباتی است که شیرینی اثباتی است .
ولی درباب واجبالوجود خواهیم گفت که هیچ امر اثباتی از واجبالوجود
نفی نمیشود . "« له الاسماء الحسنی ٠ " [١] ، " و لله الاسماء الحسنی
" [٢] هر صفت کمال و وجودی که باشد در او اثبات میشود . و هر چه که
از او نفی میشود نقص است . این است که میگویند : لاسلب هناک الا سلب
السلب ، ولا فقد هناک الافقد الفقد .
پس این تفاوت بین واجبالوجود و سایر اشیاء هست . ولی این مطلب در
اصل درست است که هر جا تصدیق هست ، انکار هم هست ، و هر جا که اثبات
هست ، سلب هم هست ، این به طور اجمال درست است . ولی این نباید برای
ما منشأ اشتباه شود . ما باید دو اشتباه را در اینجا یادآوری کنیم :
[١] سوره اسراء / ١١٠ ، طه / ٨ ، حشر / . ٢٤ [٢] اعراف / . ١٨٠