باطن این عالم است ، نشئه دیگری است در باطن این عالم ، و آن نشئه‌ای که‌ در باطن عالم است جسمانی هم هست . در عین حال که جسمانی است مادی‌ نیست ، ماده و حرکت در آن نمی‌باشد . - : [ این با آیات قرآن منافات ندارد ؟ ] استاد : خوب ، این حالا بستگی دارد ، این جور مسائل خیلی دقیق است . در مسائلی که اینقدر دقیق است ، اینها می‌گویند که فهم عوام‌الناس هرگز نمی‌تواند ملاک قرار بگیرد . حالا فرض کنید که شما گوینده این کلمات‌ بودید و می‌خواستید این را بگوئید ، به هر زبانی که شما بگوئید آن بقال سر کوچه می‌تواند این مطلب را بفهمد ؟ او به حد فهم خودش می‌فهمد . ولی یک‌ شخص که عارف به معارف باشد ، آن وقت می‌تواند بفهمد که منظور گوینده‌ این است ، نه آن . بنابراین اختلاف در این جورجاها لابد منه است ، اساسا نمی‌تواند نباشد . - : آنها می‌گویند منافات ندارد ؟ استاد : نه ، نه این که منافات ندارد ، بلکه می‌گویند همین را می‌گوید ، البته یک کسی باید به این زبان آشنا باشد ، یعنی به خود مطلب آشنا باشد تا بفهمد که او دارد چه می‌گوید . تا خود مطلب را کسی آشنا نباشد ، نمی‌تواند بفهمد که این همان را دارد می‌گوید . بعلاوه ، آن یک چیزی است‌ که برای عموم گفته شده ، هر کسی باید در حد خودش یک چیزی از آن بفهمد و از همان استفاده کند .