گندم هم استعداد بوته گندم شدن را دارد و هم استعداد خاکستر شدن را دارد . استعداد بوته شدن به این معنا است که خود طبیعت به این سو حرکت‌ می‌کند ، فقط کافی است که شرایط خارجی مساعد باشد تا خود طبیعت بدان سو برود . اما در استعداد خاکستر شدن کافی نیست که شرایط مساعد باشد تا دانه به خاکستر متبدل شود ، بلکه این عوامل خارجی است که او را به صورت‌ خاکستر درمی‌آورد . این هم خودش نوعی استعداد است ، اما نه استعدادی که‌ خود شی‌ء طلب کند . بحث ما در اینجا در مورد استعدادی است که خود شی‌ء آن را طلب می‌کند . حتی خاک هم استعداد گندم شدن را دارد . طبیعت غایت‌ را جستجو می‌کند ، ( ممکن است غایتهای مختلف مثل منازل مختلف در مسیر حرکت طبیعت وجود داشته باشد ) و غایت اصلی و نهائی صد منزل فاصله‌ داشته باشد . به حرفی که امروزیها درباب تکامل می‌زنند توجه کرده‌اید ؟ این حرف از این نظر حرف خیلی درستی می‌تواند باشد . آن حیوان اولیه که‌ به صورت یک سلول بوده از همان مرحله تک سلولی اقتضای انسان شدن در او بوده است . یعنی طبیعت به سوی انسان شدن حرکت می‌کرده ، ولو اینکه یک‌ میلیون منزل باید طی می‌شد تا به انسان برسد . ولی معلوم است که اگر در مورد آن حیوان تک سلولی بگوئیم که مستعد انسانیت است ، منظور استعداد قریب به فعل نیست ، منظور استعداد خیلی خیلی بعید است . پس بحث ما در استعداد قریب است . فاذا لم یکن له من جهة الاستعداد اسم ، بل أخذ له اسمه الذی لذاته الذی‌ یکون له أیضا عند مالا یجوز أن یتکون منه الشی‌ء ، لم یکن هو الاسم الذی‌ یتعلق بمعناه التکون ، فان لم یکن له من جهة الاستعداد اسم ، لم یکن أن‌ یقال باللفظ و ان کان المعنی حاصلا فی‌الوجود ، واذا کان المعنی الذی یکون‌ للمسمی حاصلا فی غیرالمسمی کان حکمة فی المعنی حکم ذلک ، و ان کان عدم‌ الاسم یمنع أن یکون حکمه فی اللفظ حکم ذلک . بعضی از اشیاء از جهت مستعد بودن اسم خاص دارند و بعضی از اشیاء از این