درسهای الهیات شفا 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣
باشد و به همین ترتیب پیش برود . اگر هزار ترکیب هم اینجا وجود داشته باشد و در طول یکدیگر پیش برود ، در نهایت امر باید به ماده محضی برسد که آن ماده محض هیچ صورتی ندارد . بحث تناهی علل مادی از نظر فلاسفه متوجه چنین حرفی است . بیان اینها را نباید با حرف آنها اشتباه کرد و بگوئیم که آنها چنین حرفی را میخواهند بزنند . نه ، آنها منظورشان این نیست . شیخ میگوید در مورد صبی و رجل مطلب روشن است . معلوم است که صبی صورتی دارد و مادهای ، مادهاش هم صورتی و مادهای دارد ، ولی الان در آن واحد صورتهای غیرمتناهی و مواد غیرمتناهی وجود ندارد . در این مورد بحثی نیست . سراغ نوع دوم که تبدیل آب به هوا بود میآئیم . ممکن است که کسی بگوید اینجا چنین نیست ، زیرا اینجا نظیر مرغ و تخم مرغ میشود . این آب اول هوا بوده ، یعنی ماده آن قبلا صورت آب داشته ، قبل از آن آب هم هوا بوده و قبل از هوا هم آب بوده ، اینجا چه میگوئید ؟ جواب میدهیم این مادهای که شما گفتید ماده شخصی میشود . این اشتباه است که بگوئید این هوا اول آب بوده است . نه ، آبی بودن ماده هوا معدوم شد ، این مادهای است که ضمن آب هم بود ، به صورت آن کار نداریم ، ما فقط به همین ماده نگاه میکنیم که ببینیم این ماده آیا مادهای هم دارد یا نه ، و باز ماده آن هم آیا مادهای داردیا نه . ما نباید دنبال این برویم که این آب از یک هوا پیدا شده و آن هوا از یک آب دیگر ، و آن آب از هوای دیگر . امور شخصی به این معنا ، و این صورتهائی که متبادر میشوند هیچکدام علت یکدیگر نیستند . همان ماده فقط علت مادی است و آن هم متناهی میباشد . اینها مطالب این فصل است تا اول فصل بعد که در آینده فصل بعد را شروع میکنیم .