است . پس یک فرض این است که بگوئیم دو ذات متباینند به تمام ذات و هیچ‌ وجه مشترک ندارند ، که لازمه این فرض این است که وجوب وجود که وجه‌ مشترک آنها است امری عارضی باشد ، و عارض ذات واجب الوجودها شمرده‌ شود . فرض دیگر این است که بگوئیم به تمام ذات متمایز نیستند ، بلکه در بعض ذات متمایز و در بعض دیگر مشترکند . فرض سوم این است که بگوئیم در تمام ذات متحدند و در عوارض ذات‌ مختلف و متمایزند . همه این فرضها جواب دارد و هیچ کدام آنها درباب‌ واجب‌الوجود معقول نیست .

نفی وجه‌های مختلف تعدد در واجب‌الوجود

فرض اول که تمایز دو واجب‌الوجود به تمام ذات باشد ، گفتیم که لازمه‌ این فرض این است که وجوب وجود را عارضی بدانیم ، و ثابت کردیم که‌ وجوب وجود نمی‌تواند عارض بر ذات واجب‌الوجود باشد. از این شق می‌گذریم. فرض دوم این بود که در بعض ذات مشترکند و در بعض ذات متمایز می‌باشند . این فرض را فعلا کنار می‌گذاریم و بعد درباره آن بحث می‌کنیم . این فرضی است که باید مفصلتر بحث شود . فرض سوم این بود که در تمام ذات با یکدیگر متحدند و هر دو دارای یک‌ حقیقتند ، مع‌ذلک دو فرد از یک حقیقت می‌باشند ، پس در عوارض با یکدیگر اختلاف دارند . یعنی این دو در حقیقت یکی هستند ، ولی دو فرد از یک حقیقت واحدند . این فرد دارای یک سلسله عوارض و مشخصات است و آن‌ فرد دارای یک سلسله دیگر از عوارض و مشخصات . در جواب می‌گوئیم : آن عوارض و مشخصات ، یا لازمه این حقیقت است ، یا