یک وقت شما ماهیتی را بشرط عدم شی‌ء اعتبار می‌کنید . مثلا انسان را بصورت انسان غیر عالم اعتبار می‌کنید ، انسانی که علم نداشته باشد ، انسان بشرط عدم علم . این را می‌گویند ماهیت بشرط لا ، یا ماهیت مجرده . یک وقت هم هست که شما ماهیت را اعتبار می‌کنید بدون این که وجود شیئی را اعتبار کرده باشید و بدون این که عدم آن را اعتبار کرده باشید . یعنی مثلا فقط انسان را اعتبار می‌کنید . این را می‌گویند ماهیت لابشرط یا ماهیت مطلقة . پس ذهن ما گاهی یک ماهیت را مطلق اعتبار می‌کند ، گاهی مجرد ، و گاهی‌ مخلوط . و به عبارت دیگر ، گاهی لابشرط ، گاهی لابشرط است و گاهی بشرط شی‌ء . قهرا به دنبال این تقسیم بندی ، گفته اند که در این سه قسم ، مقسم‌ چیست ؟ حتما یک چیزی هست که گاهی لابشرط است و گاهی بشرط لا است و گاهی بشرط شی‌ء . و مقسم همیشه باید اعم از همه اقسام باشد ، همیشه این‌ جور است . اعم است یعنی اینکه لابشرط از همه اقسام است . خوب ، اگر مقسم اعم باشد خود می‌شود لابشرط . و اگر لابشرط شد که می‌شود یکی از آن‌ اقسام . چگونه می‌شود که مقسم عین قسم باشد ؟ آمده‌اند اینجا دقیق شده‌اند و فرق بین لابشرط مقسمی ولا بشرط قسمی را مشخص کرده‌اند . گفته‌اند که لابشرط قسمی خودش لابشرط است ، ولی لابشرطی‌ است که یک قسم از اقسام لابشرط مقسمی است . این لابشرط است ، آن هم‌ لابشرط ، در عین حال آن ماهیت لابشرط مقسمی به نحوی است که از لابشرط قسمی‌ اعم است . چگونه ؟ گفته‌اند که لابشرط قسمی آن است که مطلق است ، قیدش اطلاق است . پس‌ لابشرط قسمی لابشرط از تجرد و اختلاط است . ولی مقید است به لابشرطیت ، یعنی مقید است به اطلاق . اما لابشرط مقسمی حتی از قید لابشرطیت هم مطلق‌ است ، مطلق است از هر قیدی حتی از قید اطلاق . پس این اعم است و به‌ اصطلاح مبهم است ، بلاقید است ، بلاشرط است از هر شرطی حتی شرط اطلاق . البته حالا روی