درسهای الهیات شفا 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩
غیر معلول . [ بنابراین از جمیع این بیانات روشن میشود که در اینجا نیاز به علت اولی است ، اگر چه مابین طرفین بینهایت وسائط باشد ] . حال ، آیا این تسلسل علل که ما ابطال کردیم فقط درباب علت فاعلی جاری است یا درباب علل مادی و صوری و غائی هم جاری است ؟ شیخ میگوید که این بیان [ در علل دیگر هم جاری میشود ] . در ادامه این بحث ، شیخ بحث دیگری را درباره علت قابلی و علت مادی مطرح میکند . آنگاه در حدود یکی دو ورق و شاید بیشتر بحثی را مطرح میکند که متأخرین شیخ به آن بحث نپرداختهاند . آن بحث پیرامون عبارت مبهمی از ارسطو است : " کون الشیء من الشیء " چیزی از چیزی وجود پیدا کردن . این عبارت ظاهرا بعدها میان شارحان اسکندرانی آثار ارسطو و دیگران مورد بحث فراوانی واقع شده و حرفهائی در اطراف آن زدهاند و شاید ایرادهائی گرفتهاند . شیخ برای حل و رفع شبهه از کتاب ارسطو مقدار زیادی راجع به تعبیر کون الشیء من الشیء بحث کرده که چون بحث خیلی لازمی نبوده در کتب متأخرین دنبال آن را نگرفتهاند . و لزومی هم ندارد ولی چون شیخ بحث کرده و عبارات مشکل و مندمجی هم آورده ما هم [ در جلسه بعد ] وارد این بحث میشویم .