درسهای الهیات شفا 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣١
نمیداند . سؤال : شهود این حرفها غیر از علم حصولی نمیتواند باشد ؟ استاد : منظور از شهود چیست ؟ - : همان حالت خودمان که امری را شهود میکنیم و غیر از استدلال است . استاد : نه ، شهود نمیشود . شهود در علم حضوری بیشتر [ پیش میآید ] . در حالی که این علم روی علم است . ببینید : الان عرض کردم که هر علم حصولی خودش علم حضوری است ، به مقایسه علم حصولی میشود . در علم حصولی هم اگر خوب دقت کنید ، آن تصویری از شما که پیش شما حاضر است ، آن چیزی که شما آن را شهود میکنید ، خودتان نیستید ، بلکه صورتی از خودتان را شهود میکنید ، که آن صورت پیش شما به علم حضوری حاضر است . در تمام شهودها ، آدم خیال میکند که مشهودش یک وجود عینی است . بلکه مشهود واقعیاش آن وجود [ ذهنی ] است که به آن علم حضوری دارد ، ولی از آن جهت که آن علم حضوری به نحوی با شیء خارجی تطابق دارد ، ما شیء خارجی را مشهود تلقی میکنیم . یعنی شما که الان نشستهاید و مرا میبینید ، در واقع شما مرا نمیبینید . در همان حالی که به من خیره شدهاید و مرا شهود میکنید ، ولی در واقع مرا شهود نمیکنید ، بلکه تصویری از من الان در چشم شما وجود دارد که شما آن را شهود میکنید . ولی چون آن تصویر صد درصد با من مطابق است ، [ میگوئید مرا شهود میکنید ] . چون آن تصویر خلاف وجود من نیست ، و چنین نیست که مثلا من کوچک باشم و او بزرگ نشان دهد ، یا من بزرگ باشم و او کوچک نشان دهد ، من سیاه باشم و آن سفید نشان دهد ، بلکه چون صد درصد مطابق است ، یا فرض میکنیم که مطابق است ، با اینکه شما در واقع آن تصویر را دارید شهود میکنید ، ولی از روزنه آن - که روزنه هم تعبیر ناقصی است - به تبع آن ، این وجود عینی را شهود میکنید .