می‌شود . البته مسأله اصالت وجود در مطلق اشیاء طرح می‌شود ، ولی شیخ در اینجا مسأله را جوری طرح کرده که افق آن خیلی به اصالت وجود نزدیک شده‌ است . می‌گوید : فرض می‌کنیم که مطابق با قول خصم واجب‌الوجود هم مانند ممکن‌الوجودها ذاتی باشد که از برای او وجودی است ، ولی این وجود واجب‌ است . اکنون سؤال این است که آیا این وجوب وجود خودش حقیقت دارد یا حقیقت ندارد ؟ اگر حقیقت نباشد یک امر انتزاعی می‌شود که ذهن آن را انتزاع کرده است . ممکن است گفته شود ما در اینجا سه کلمه داریم : ذات ، وجوب ، وجود . وقتی می‌پرسید آیا وجوب وجود حقیقت دارد یا نه ، منظور چیست ؟ آیا وجوب مورد نظر است یا وجود ؟

وجوب وجود ، تأکد وجود است

شیخ این امر را با بیان نکته‌ای توضیح می‌دهد که قبلا هم در جای دیگر در اوایل کتاب بیان کرده است . در آنجا می‌گوید که وجوب‌الوجود لیس الا تأکدالوجود ، وجوب وجود امری غیر از خود وجود نیست ، تأکد وجود و شدت‌ وجود را وجوب وجود می‌گوئیم . حرف شیخ در اینجا است که خیلی بوی اصالت وجود می‌دهد ، لااقل در ذات‌ واجب . ببینید : در هر جا که حقیقتی قابل شدت و ضعف باشد ، شدت آن‌ حقیقت امری مغایر با آن حقیقت نیست . آیا شدت نور غیر از نور است ؟ نه ، شدت نور همان نور است . یا اینکه مثلا تراکم نور چیست ؟ ممکن کسی‌ بگوید که نور و یک چیز دیگر با هم جمع شده‌اند و تراکم نور را تشکیل‌ داده‌اند . نه ، چنین نیست ، نور اگر با چیز دیگر جمع شود اختلاط نور است‌ با شی‌ء دیگر ، نه تراکم نور ، نه شدت و قوت نور . اصلا قوت و شدت یعنی‌ اینکه همان حقیقت در ذات خودش بیشتر شده است ، نه اینکه چیزی با او مخلوط شده باشد . این مثل حرکت و سرعت