سير اعلام النبلاء - ط الحديث
(١)
٥ ص
(٢)
٧ ص
(٣)
٨ ص
(٤)
١٠ ص
(٥)
١١ ص
(٦)
١١ ص
(٧)
١٣ ص
(٨)
١٤ ص
(٩)
٢٣ ص
(١٠)
٢٤ ص
(١١)
٢٥ ص
(١٢)
٢٥ ص
(١٣)
٢٦ ص
(١٤)
٢٦ ص
(١٥)
٢٧ ص
(١٦)
٢٧ ص
(١٧)
٣٢ ص
(١٨)
٣٦ ص
(١٩)
٣٧ ص
(٢٠)
٣٨ ص
(٢١)
٣٩ ص
(٢٢)
٤٠ ص
(٢٣)
٥٢ ص
(٢٤)
٥٩ ص
(٢٥)
٦٧ ص
(٢٦)
٧٥ ص
(٢٧)
٧٨ ص
(٢٨)
٨٣ ص
(٢٩)
٨٥ ص
(٣٠)
٨٩ ص
(٣١)
٩١ ص
(٣٢)
٩٢ ص
(٣٣)
٩٣ ص
(٣٤)
٩٥ ص
(٣٥)
٩٦ ص
(٣٦)
٩٧ ص
(٣٧)
٩٨ ص
(٣٨)
٩٨ ص
(٣٩)
٩٩ ص
(٤٠)
١٠٠ ص
(٤١)
١٠١ ص
(٤٢)
١٠٣ ص
(٤٣)
١٠٥ ص
(٤٤)
١٠٧ ص
(٤٥)
٢٩٩ ص
(٤٦)
٢٩٩ ص
(٤٧)
٣٠٠ ص
(٤٨)
٣٠١ ص
(٤٩)
٣٠٢ ص
(٥٠)
٣٠٢ ص
(٥١)
٣٠٣ ص
(٥٢)
٣٢٣ ص
(٥٣)
٣٢٣ ص
(٥٤)
٣٢٦ ص
(٥٥)
٣٤٨ ص
(٥٦)
٣٧٣ ص
(٥٧)
٣٧٦ ص
(٥٨)
٣٨٠ ص
(٥٩)
٣٩٥ ص
(٦٠)
٣٩٧ ص
(٦١)
٤٠٨ ص
(٦٢)
٤٠٩ ص
(٦٣)
٤١٠ ص
(٦٤)
٤١٠ ص
(٦٥)
٤١٢ ص
(٦٦)
٤١٣ ص
(٦٧)
٤١٤ ص
(٦٨)
٤١٦ ص
(٦٩)
٤١٧ ص
(٧٠)
٤٢٣ ص
(٧١)
٤٢٥ ص
(٧٢)
٤٢٥ ص
(٧٣)
٤٢٦ ص
(٧٤)
٤٢٧ ص
(٧٥)
٤٢٨ ص
(٧٦)
٤٢٩ ص
(٧٧)
٤٢٩ ص
(٧٨)
٤٣٠ ص
(٧٩)
٤٣٢ ص
(٨٠)
٤٣٣ ص
(٨١)
٤٣٤ ص
(٨٢)
٤٣٥ ص
(٨٣)
٤٣٦ ص
(٨٤)
٤٣٧ ص
(٨٥)
٤٣٩ ص
(٨٦)
٤٤٠ ص
(٨٧)
٤٤١ ص
(٨٨)
٤٤٢ ص
(٨٩)
٤٤٣ ص
(٩٠)
٤٤٣ ص
(٩١)
٤٤٤ ص
(٩٢)
٤٤٥ ص
(٩٣)
٤٤٨ ص
(٩٤)
٤٤٨ ص
(٩٥)
٤٤٩ ص
(٩٦)
٤٥٠ ص
(٩٧)
٤٥٠ ص
(٩٨)
٤٥٢ ص
(٩٩)
٤٥٦ ص
(١٠٠)
٤٥٦ ص
(١٠١)
٤٥٩ ص
(١٠٢)
٤٥٩ ص
(١٠٣)
٤٦١ ص
(١٠٤)
٤٦٢ ص
(١٠٥)
٤٦٣ ص
(١٠٦)
٤٦٣ ص
(١٠٧)
٤٦٤ ص
(١٠٨)
٤٦٤ ص
(١٠٩)
٤٦٦ ص
(١١٠)
٤٦٧ ص
(١١١)
٤٦٨ ص
(١١٢)
٤٦٩ ص
(١١٣)
٤٦٩ ص
(١١٤)
٢٣٠ ص
(١١٥)
٤٧٠ ص
(١١٦)
٤٧١ ص
(١١٧)
٤٧٢ ص
(١١٨)
٤٧٥ ص
(١١٩)
٤٧٧ ص
(١٢٠)
٤٧٩ ص
(١٢١)
٤٨١ ص
(١٢٢)
٤٨٢ ص
(١٢٣)
٤٨٢ ص
(١٢٤)
٤٨٣ ص
(١٢٥)
٤٨٤ ص
(١٢٦)
٤٨٥ ص
(١٢٧)
٤٨٦ ص
(١٢٨)
٤٨٧ ص
(١٢٩)
٤٨٨ ص
(١٣٠)
٤٨٩ ص
(١٣١)
٤٨٩ ص
(١٣٢)
٤٩١ ص
(١٣٣)
٤٩٢ ص
(١٣٤)
٤٩٢ ص
(١٣٥)
٤٩٤ ص
(١٣٦)
٤٩٤ ص
(١٣٧)
٤٩٥ ص
(١٣٨)
٤٩٨ ص
(١٣٩)
٤٩٨ ص
(١٤٠)
٥٠٠ ص
(١٤١)
٥٠٠ ص
(١٤٢)
٥٠٠ ص
(١٤٣)
٥٠١ ص
(١٤٤)
٥٠٢ ص
(١٤٥)
٥٠٢ ص
(١٤٦)
٥٠٣ ص
(١٤٧)
٥٠٣ ص
(١٤٨)
٥٠٤ ص
(١٤٩)
٥٠٨ ص
(١٥٠)
٥١١ ص
(١٥١)
٥١٢ ص
(١٥٢)
٥١٦ ص
(١٥٣)
٥١٧ ص
(١٥٤)
٥١٩ ص
(١٥٥)
٥٢٨ ص
(١٥٦)
٥٢٨ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص

سير اعلام النبلاء - ط الحديث - الذهبي، شمس الدين - الصفحة ٤٠٧

رَحِمَكَ اللهُ أَبَا خُبَيْبٍ, مَا عَلِمْتُكَ إلَّا صوَّامًا قَوَّاماً، وَصُوْلاً لِرَحِمِكَ, أَمَا وَاللهِ إِنِّيْ لأرجو مع مساوئ ما قد علمت أَنْ لاَ يُعَذِّبَكَ اللهُ، ثُمَّ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيْقُ, أنَّ رَسُوْلَ اللهِ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- قَالَ: "مَنْ يَعْمَلْ سُوْءاً يجز به في الدنيا"[١].
قَالَ ابْنُ أَبِي الدُّنْيَا فِي كِتَابِ "الخُلَفَاءِ": صَلَبُوا ابْنَ الزُّبَيْرِ منكَّسًا، وَكَانَ آدَمَ نَحِيْفاً, لَيْسَ بِالطَّوِيْلِ, بَيْنَ عَيْنَيْهِ أَثَرُ السُّجُودِ, بَعَثَ عُمَّالَهُ إِلَى المَشْرِقِ كُلِّهِ، وَالحِجَازِ.
قَالَ جُوَيْرِيَةُ ابن أَسْمَاءَ, عَنْ جَدَّتِهِ: إنَّ أَسْمَاءَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ غسَّلت ابْنَ الزُّبَيْرِ بَعْد مَا تَقَطَّعَتْ أَوْصَالُهُ، وَجَاءَ الإِذْنُ مِنْ عَبْدِ المَلِكِ بنِ مَرْوَانَ عِنْدَمَا أَبَى الحجَّاج أَنْ يَأْذَنَ لَهَا، فحنَّطته وكفَّنته، وصلَّت عَلَيْهِ، وَجَعَلَتْ فِيْهِ شَيْئاً حِيْنَ رَأَتْهُ يتفسَّخ إِذَا مَسَّتْهُ.
وَقَالَ مُصْعَبُ بنُ عَبْدِ اللهِ: حَمَلَتْهُ أُمُّهُ فَدَفَنَتْهُ بِالمَدِيْنَةِ فِي دَارِ صَفِيَّةَ أُمِّ المُؤْمِنِيْنَ، ثُمَّ زِيْدَتْ دَارُ صَفِيَّةَ فِي المَسْجَدِ، فَهُوَ مَدْفُوْنٌ مَعَ النَّبِيِّ -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ, يَعْنِي: بِقُرْبِهِ.
قَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ، وَعِدَّةٌ: قُتِلَ فِي جُمَادَى الآخِرَةِ سَنَةَ ثَلاَثٍ وَسَبْعِيْنَ.
وَوَهِمَ ضَمْرَةُ وَأَبُو نُعَيْمٍ، فَقَالاَ: قُتِل سَنَةَ اثْنَتَيْنِ.
عَاشَ نَيِّفاً وَسَبْعِيْنَ سَنَةً -رَضِيَ اللهُ عَنْهُ.
وَمَاتَتْ أُمُّهُ بَعْدَهُ بِشَهْرَيْنِ أَوْ نَحْوِ ذَلِكَ، وَلَهَا قَرِيبٌ مِنْ مائَةِ عَامٍ.
هِيَ آخِرُ مَنْ مَاتَتْ مِنَ المُهَاجِرَاتِ الأُوَل -رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، وَيُقَالُ لَهَا: ذَاتُ النِّطَاقَيْنِ, كَانَتْ أَسَنَّ مِنَ عَائِشَةَ بسنوات.
روت عدة أحاديث.


[١] ضعيف: في إسناده زيد بن أبي زياد الجصاص، وشيخه علي بن زيد بن جدعان, وهما ضعيفان, والحديث المرفوع الذي رواه أبو بكر الصديق حديث صحيح بطرقه وشواهده.
أخرجه أحمد "١/ ٦"، البزار "٢١"، وأبو يعلى "١٨"، والطبري "٥/ ٢٩٤" من طريق عن عبد الوهاب ابن عطاء، عن زياد الجصاص، به. وفيه زياد وشيخه عليّ بن زيد بن جدعان, وهما ضعيفان -كما ذكرنا, وأخرجه بنحوه عبد بن حميد "٧"، والترمذي "٣٠٣٩"، والبزار "٢٠"، وأبو يعلى "٢١" من طريق موسى بن عبيدة، عن مولى ابن سباع، عن ابن عمر، عن أبي بكر.
وقال الترمذي: هذا حديث غريب، وفي إسناده مقال.
قلت: في إسناده موسى بن عبيدة, ضعيف، وكذا مولى ابن سباع مجهول.
ورود عند مسلم "٢٥٤٥" عن ابن عمر، به.