پيدايش مذاهب
(١)
پيشگفتار
٧ ص
(٢)
نقطه شروع بحث
٩ ص
(٣)
1 فرضيّه عوامل اقتصادى
١٣ ص
(٤)
1- قضا و قدر و سرنوشت
١٩ ص
(٥)
معناى اوّل قضا و قدر
٢٠ ص
(٦)
معناى دوّم قضا و قدر
٢٢ ص
(٧)
بررسى نكتههاى حديث
٢٥ ص
(٨)
مدارك روشن
٢٩ ص
(٩)
نكتههاى مهم
٣٤ ص
(١٠)
نتيجه
٣٧ ص
(١١)
زمينهها و عامل نهايى
٣٨ ص
(١٢)
2- زهد و بىاعتنايى به دنيا
٤١ ص
(١٣)
ريشه و تفسير زهد
٤١ ص
(١٤)
فلسفه زهد
٤٣ ص
(١٥)
3 و 4- نكوهش ثروت و مدح فقر
٤٧ ص
(١٦)
تفسير و توضيح
٤٨ ص
(١٧)
5- رهبانيّت و ترك دنيا
٥٣ ص
(١٨)
توضيح و تفسير
٥٣ ص
(١٩)
6- صبر و شكيبايى
٥٩ ص
(٢٠)
توضيح و بررسى
٥٩ ص
(٢١)
سرچشمه و آثار صبر
٦٥ ص
(٢٢)
7- تقيّه
٦٩ ص
(٢٣)
تحقيق و بررسى
٦٩ ص
(٢٤)
تفاوت افراد و ظروف
٨٧ ص
(٢٥)
8- مسأله دعا
٩١ ص
(٢٦)
مفهوم دعا
٩٥ ص
(٢٧)
شرايط اجابت دعا
٩٧ ص
(٢٨)
فلسفه دعا
١٠١ ص
(٢٩)
9- مسأله انتظار
١١٣ ص
(٣٠)
توضيح و بررسى
١١٣ ص
(٣١)
طرق آماده شدن زمينهها
١٢١ ص
(٣٢)
10 و 11- قناعت و توكّل
١٣١ ص
(٣٣)
بررسى مفهوم قناعت
١٣١ ص
(٣٤)
فلسفه قناعت
١٣٣ ص
(٣٥)
بررسى مفهوم توكّل
١٣٥ ص
(٣٦)
فلسفه توكّل
١٣٧ ص
(٣٧)
12 و 13- رضا و تسليم
١٤١ ص
(٣٨)
تحقيق و بررسى
١٤١ ص
(٣٩)
فلسفه رضا و تسليم
١٤٤ ص
(٤٠)
14- سوگوارى
١٤٧ ص
(٤١)
بحث و بررسى
١٤٧ ص
(٤٢)
15- مسأله شفاعت
١٥١ ص
(٤٣)
1- مفهوم واقعى شفاعت
١٥٢ ص
(٤٤)
2- مدارك شفاعت
١٥٤ ص
(٤٥)
3- شرايط شفاعت
١٥٧ ص
(٤٦)
احاديث اسلامى و شفاعت
١٦٠ ص
(٤٧)
تأثير معنوى شفاعت
١٦٢ ص
(٤٨)
4- فلسفه شفاعت
١٦٥ ص
(٤٩)
5- بررسى و پاسخ اشكالات
١٦٧ ص
(٥٠)
شفاعت و توحيد
١٦٩ ص
(٥١)
بررسى منطق وهّابيان در مسأله شفاعت
١٧٣ ص
(٥٢)
جمع بندى مباحث نخستين انگيزه گرايش به مذهب
١٧٧ ص
(٥٣)
2 فرضيّه ضدّ استعمارى
١٨٣ ص
(٥٤)
بحث و بررسى
١٨٦ ص
(٥٥)
3 فرضيّه نيازهاى اخلاقى و اجتماعى
١٩١ ص
(٥٦)
تحقيق و بررسى
١٩٦ ص
(٥٧)
4 فرضيّه ترس
٢٠١ ص
(٥٨)
بحث و بررسى
٢٠٥ ص
(٥٩)
5 فرضيّه جهل
٢١١ ص
(٦٠)
تحقيق و بررسى
٢١٥ ص
(٦١)
تسبيح موجودات در پهنه آفرينش
٢١٧ ص
(٦٢)
6 فرضيّه جنسى
٢٢٣ ص
(٦٣)
اشتباهات فرويد
٢٢٩ ص
(٦٤)
7 فرضيّه روحيّون
٢٤١ ص
(٦٥)
1- فقدان دليل منطقى
٢٤٥ ص
(٦٦)
2- محدوديّت دامنه بحث
٢٤٥ ص
(٦٧)
3- اسلام و مسأله روح
٢٤٦ ص
(٦٨)
8 فرضيّه تقدير و بخت
٢٤٩ ص
(٦٩)
1- سرچشمه پيدايش عقيده به بخت و شانس
٢٥٢ ص
(٧٠)
2- عنصر تغيير ناپذيرى اقبال و شانس
٢٥٣ ص
(٧١)
9 و 10 فرضيّه درك عاطفى و درك عقلى
٢٥٧ ص
(٧٢)
3- محدود بودن اين فرضيّه
٢٥٥ ص
(٧٣)
الف) مذهب و درك عاطفى
٢٦١ ص
(٧٤)
مقدّمه
٢٥٩ ص
(٧٥)
قراين اصالت حسّ مذهبى
٢٦٤ ص
(٧٦)
پيوند حسّ مذهبى با احساسات اصيل ديگر
٢٧٢ ص
(٧٧)
عشق به نظام
٢٧٤ ص
(٧٨)
ب) مذهب و درك عقلى
٢٧٦ ص
(٧٩)
انگيزه مذهب در عصر ما
٢٨٢ ص
(٨٠)
پيشرفت ماترياليسم با پيشرفت علوم
٢٨٦ ص
(٨١)
پذيرش هدفمندى نظام آفرينش دليل قبول حضور يك مبدأ عاقل
٢٨٩ ص
(٨٢)
نقش مسائل اجتماعى در فاصلهگيرى از مذهب
٢٩٠ ص
(٨٣)
عامل سياسى و اقتصادى گرايشهاى ضدّ مذهبى
٢٩٣ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص

پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٩ - شفاعت و توحيد

شفاعت و توحيد:

تفسيرهاى نادرست براى مسأله شفاعت، دو دسته را كه دو قطب كاملًا متضاد هستند، به مخالفت با اين موضوع برانگيخته است.

دسته‌اى كه طرز تفكّرى همانند «مادّيها» دارند كه مسأله شفاعت را عامل تخدير و خاموش ساختن تلاش و كوشش تصوّر مى‌كنند كه پاسخ آنها به طور مشروح گذشت.

دسته‌اى ديگر بعضى از افراطيّون مذهبى مانند «وهّابيها» و همفكران آنها هستند كه اعتقاد به شفاعت را يك نوع شرك و انحراف از آيين توحيد مى‌پندارند و با اين كه طرح اشكال آنها و پاسخ آن خارج از موضوع بحث‌ «انگيزه گرايش به مذهب» است، براى تكميل اين بحث در اين جا به آن اشاره مى‌كنيم:

نخست توجّه به اين موضوع لازم است كه وهّابيها كه در دو قرن اخير به رهبرى‌ «محمّد بن عبد الوهّاب بن سليمان» سرزمين حجاز را تحت نفوذ افكار خود قرار داده‌اند، در معتقدات تند و حادّ خود كه بيشتر در زمينه توحيد است، تنها با شيعه مخالفت ندارند بلكه با غالب مسلمانان اهل سنّت نيز به شدّت مخالفند.

«محمّد بن عبد الوهّاب» كه افكار خود را از ابن تيميّه‌ [١] گرفته است، در حقيقت مجرى افكار و معتقدات ابن تيميّه‌ (نظريّه‌پرداز وهّابيّه) بود.

محمّد بن عبد الوهّاب در خلال سالهاى ١١٦٠ تا ١٢٠٦- كه سال وفات او بود- با همكارى زمامدارانِ محلّى و برانگيختن آتش تعصّبهاى خشن در ميان اقوامِ بيابانگرد و بدوىِ حجاز، توانست به نام دفاع از توحيد و مبارزه با شرك، مخالفان خود را عقب بزند و بر دستگاه حكومت و رهبرى سياسى به طور مستقيم و غير


[١]. احمد بن عبدالحليم دمشقى متوفّاى ٧٢٨ كه تقريباً چهار قرن قبل از او مى‌زيسته.