پيدايش مذاهب
(١)
پيشگفتار
٧ ص
(٢)
نقطه شروع بحث
٩ ص
(٣)
1 فرضيّه عوامل اقتصادى
١٣ ص
(٤)
1- قضا و قدر و سرنوشت
١٩ ص
(٥)
معناى اوّل قضا و قدر
٢٠ ص
(٦)
معناى دوّم قضا و قدر
٢٢ ص
(٧)
بررسى نكتههاى حديث
٢٥ ص
(٨)
مدارك روشن
٢٩ ص
(٩)
نكتههاى مهم
٣٤ ص
(١٠)
نتيجه
٣٧ ص
(١١)
زمينهها و عامل نهايى
٣٨ ص
(١٢)
2- زهد و بىاعتنايى به دنيا
٤١ ص
(١٣)
ريشه و تفسير زهد
٤١ ص
(١٤)
فلسفه زهد
٤٣ ص
(١٥)
3 و 4- نكوهش ثروت و مدح فقر
٤٧ ص
(١٦)
تفسير و توضيح
٤٨ ص
(١٧)
5- رهبانيّت و ترك دنيا
٥٣ ص
(١٨)
توضيح و تفسير
٥٣ ص
(١٩)
6- صبر و شكيبايى
٥٩ ص
(٢٠)
توضيح و بررسى
٥٩ ص
(٢١)
سرچشمه و آثار صبر
٦٥ ص
(٢٢)
7- تقيّه
٦٩ ص
(٢٣)
تحقيق و بررسى
٦٩ ص
(٢٤)
تفاوت افراد و ظروف
٨٧ ص
(٢٥)
8- مسأله دعا
٩١ ص
(٢٦)
مفهوم دعا
٩٥ ص
(٢٧)
شرايط اجابت دعا
٩٧ ص
(٢٨)
فلسفه دعا
١٠١ ص
(٢٩)
9- مسأله انتظار
١١٣ ص
(٣٠)
توضيح و بررسى
١١٣ ص
(٣١)
طرق آماده شدن زمينهها
١٢١ ص
(٣٢)
10 و 11- قناعت و توكّل
١٣١ ص
(٣٣)
بررسى مفهوم قناعت
١٣١ ص
(٣٤)
فلسفه قناعت
١٣٣ ص
(٣٥)
بررسى مفهوم توكّل
١٣٥ ص
(٣٦)
فلسفه توكّل
١٣٧ ص
(٣٧)
12 و 13- رضا و تسليم
١٤١ ص
(٣٨)
تحقيق و بررسى
١٤١ ص
(٣٩)
فلسفه رضا و تسليم
١٤٤ ص
(٤٠)
14- سوگوارى
١٤٧ ص
(٤١)
بحث و بررسى
١٤٧ ص
(٤٢)
15- مسأله شفاعت
١٥١ ص
(٤٣)
1- مفهوم واقعى شفاعت
١٥٢ ص
(٤٤)
2- مدارك شفاعت
١٥٤ ص
(٤٥)
3- شرايط شفاعت
١٥٧ ص
(٤٦)
احاديث اسلامى و شفاعت
١٦٠ ص
(٤٧)
تأثير معنوى شفاعت
١٦٢ ص
(٤٨)
4- فلسفه شفاعت
١٦٥ ص
(٤٩)
5- بررسى و پاسخ اشكالات
١٦٧ ص
(٥٠)
شفاعت و توحيد
١٦٩ ص
(٥١)
بررسى منطق وهّابيان در مسأله شفاعت
١٧٣ ص
(٥٢)
جمع بندى مباحث نخستين انگيزه گرايش به مذهب
١٧٧ ص
(٥٣)
2 فرضيّه ضدّ استعمارى
١٨٣ ص
(٥٤)
بحث و بررسى
١٨٦ ص
(٥٥)
3 فرضيّه نيازهاى اخلاقى و اجتماعى
١٩١ ص
(٥٦)
تحقيق و بررسى
١٩٦ ص
(٥٧)
4 فرضيّه ترس
٢٠١ ص
(٥٨)
بحث و بررسى
٢٠٥ ص
(٥٩)
5 فرضيّه جهل
٢١١ ص
(٦٠)
تحقيق و بررسى
٢١٥ ص
(٦١)
تسبيح موجودات در پهنه آفرينش
٢١٧ ص
(٦٢)
6 فرضيّه جنسى
٢٢٣ ص
(٦٣)
اشتباهات فرويد
٢٢٩ ص
(٦٤)
7 فرضيّه روحيّون
٢٤١ ص
(٦٥)
1- فقدان دليل منطقى
٢٤٥ ص
(٦٦)
2- محدوديّت دامنه بحث
٢٤٥ ص
(٦٧)
3- اسلام و مسأله روح
٢٤٦ ص
(٦٨)
8 فرضيّه تقدير و بخت
٢٤٩ ص
(٦٩)
1- سرچشمه پيدايش عقيده به بخت و شانس
٢٥٢ ص
(٧٠)
2- عنصر تغيير ناپذيرى اقبال و شانس
٢٥٣ ص
(٧١)
9 و 10 فرضيّه درك عاطفى و درك عقلى
٢٥٧ ص
(٧٢)
3- محدود بودن اين فرضيّه
٢٥٥ ص
(٧٣)
الف) مذهب و درك عاطفى
٢٦١ ص
(٧٤)
مقدّمه
٢٥٩ ص
(٧٥)
قراين اصالت حسّ مذهبى
٢٦٤ ص
(٧٦)
پيوند حسّ مذهبى با احساسات اصيل ديگر
٢٧٢ ص
(٧٧)
عشق به نظام
٢٧٤ ص
(٧٨)
ب) مذهب و درك عقلى
٢٧٦ ص
(٧٩)
انگيزه مذهب در عصر ما
٢٨٢ ص
(٨٠)
پيشرفت ماترياليسم با پيشرفت علوم
٢٨٦ ص
(٨١)
پذيرش هدفمندى نظام آفرينش دليل قبول حضور يك مبدأ عاقل
٢٨٩ ص
(٨٢)
نقش مسائل اجتماعى در فاصلهگيرى از مذهب
٢٩٠ ص
(٨٣)
عامل سياسى و اقتصادى گرايشهاى ضدّ مذهبى
٢٩٣ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص

پيدايش مذاهب - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٦ - ٤- فلسفه شفاعت

١- مبارزه با روح يأس‌

كسانى كه مرتكب جرايم سنگينى مى‌شوند، از يك سو گرفتار ناراحتى وجدان و از سوى ديگر مأيوس از بخشودگى در پيشگاه خدا مى‌گردند و چون راه بازگشت را به روى خود مسدود مى‌يابند، در عمل حاضر به هيچ گونه تجديد نظر نيستند. با توجّه به اين كه در نظر آنان افق آينده تيره مى‌نمايد، دست به طغيان و سركشى بيشتر مى‌زنند، و يك نوع آزادى عمل براى خود، تحت اين عنوان كه رعايت مقرّرات براى آنها سودى ندارد، قائل مى‌شوند، درست همانند بيمارى كه از بهبودى مأيوس شده و سدّ پرهيز را شكسته است، چون آن را بى‌دليل و فاقد اثر مى‌داند.

گاهى ناراحتى وجدان كه ناشى از اين گونه جرايم است، موجب اختلالات روانى و يا موجب تحريك حسّ انتقام جويى از جامعه‌اى كه او را چنين آلوده كرده است، مى‌گردد، و به اين ترتيب گناهكار تبديل به يك عنصر خطرناك و كانون ناراحتى براى جامعه مى‌شود.

امّا ايمان به شفاعت روزنه‌اى به سوى روشنايى به روى او مى‌گشايد و اميد به آمرزش، او را به كنترل خويش و تجديدنظر و حتّى جبران گذشته، تشويق مى‌كند، حسّ انتقام‌جويى در او تحريك نمى‌گردد و آرامش روانى به او امكان تبديل شدن به يك عنصر سالم و صالح را مى‌دهد.

بنابراين اگر بگوييم توجّه به شفاعت به معناى صحيح، يك عامل سازنده و بازدارنده است كه مى‌تواند از يك فرد مجرم و گناهكار، فرد صالحى بسازد، گزاف نگفته‌ايم و به همين جهت مشاهده مى‌كنيم كه حتَّى براى زندانيان ابد، روزنه شفاعت و بخشودگى در قوانين مختلف دنيا بازگذارده شده است، تا مبادا يأس و نوميدى آنها را مبدّل به كانون خطرى در درون خود زندانها كند و يا گرفتار اختلال روانى سازد.