برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣٣
ساده دلان اين سؤال را مطرح مىكردند كه قيامت با آن همه اوصافى كه محمّد از آن خبر مىدهد كى بر پا مىشود؟
مىفرمايد: «مردم از تو پيرامون زمان قيام قيامت سؤال مىكنند» (يَسْئَلُكَ النَّاسُ عَنِ السَّاعَةِ).
سپس به آنها چنين پاسخ مىگويد: «بگو: (اى پيامبر!) آگاهى بر اين موضوع تنها نزد خداست» و هيچ كس جز او از اين موضوع آگاه نيست (قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ اللَّهِ). حتى پيامبران مرسل و فرشتگان مقرب نيز از آن بىخبرند.
و به دنبال آن مىافزايد: «چه مىدانى؟ شايد قيام قيامت نزديك باشد» (وَ ما يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ تَكُونُ قَرِيباً).
(آيه ٦٤)- سپس به تهديد كافران و گوشهاى از مجازات دردناك آنها پرداخته، مىفرمايد: «خداوند كافران را از رحمت خود دور ساخته و براى آنان آتش سوزانندهاى فراهم كرده است» (إِنَّ اللَّهَ لَعَنَ الْكافِرِينَ وَ أَعَدَّ لَهُمْ سَعِيراً).
(آيه ٦٥)- «آنها جاودانه در اين آتش سوزان خواهند ماند و سر پرست و ياورى نخواهند يافت» (خالِدِينَ فِيها أَبَداً لا يَجِدُونَ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً).
تفاوت ميان «ولىّ» و «نصير» در اينجاست كه «ولىّ» انجام تمام كار را بر عهده مىگيرد ولى «نصير» كسى است كه انسان را كمك مىدهد تا به مقصود خود برسد، اما اين كافران در قيامت نه وليى دارند و نه نصيرى.
(آيه ٦٦)- سپس قسمت ديگرى از عذاب دردناك آنها را در قيامت بيان كرده، مىفرمايد: «روزى را به خاطر بياور كه صورتهاى آنها در آتش دوزخ دگرگون مىشود» (يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ).
اين دگرگونى يا از نظر رنگ چهرههاست كه گاه سرخ و كبود مىشود و گاه زرد و پژمرده، و يا از نظر قرار گرفتن بر شعلههاى آتش است كه گاه اين سمت صورت آنها بر آتش قرار مىگيرد، و گاه سمت ديگر (نعوذ باللّه).
اينجاست كه فريادهاى حسرت بارشان بلند مىشود و «مىگويند: اى كاش ما خدا و پيامبرش را اطاعت كرده بوديم» (يَقُولُونَ يا لَيْتَنا أَطَعْنَا اللَّهَ وَ أَطَعْنَا الرَّسُولَا).