(آيه ٣)- سپس به دلدارى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پرداخته، مى‌گويد: «گويى مى‌خواهى جان خود را به خاطر اين كه آنها ايمان نمى‌آورند از شدت اندوه بر باد دهى» (لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ).

آرى! همه پيامبران الهى اين چنين دلسوز بودند مخصوصا پيامبر اسلام كه اين تعبير كرارا در قرآن در مورد او آمده است.

بعضى از مفسران چنين مى‌گويند كه سبب نزول آيه فوق اين بود كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مرتبا اهل مكه را به توحيد دعوت مى‌كرد، اما آنها ايمان نمى‌آورند، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آنقدر ناراحت شده بود كه آثار آن در چهره‌اش آشكار بود، آيه فوق نازل شد و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را دلدارى داد.

(آيه ٤)- اين آيه براى اثبات اين حقيقت كه خداوند بر هر چيز قادر است حتى مى‌تواند همه آنها را به اجبار وادار به ايمان كند چنين مى‌گويد: «اگر ما بخواهيم از آسمان آيه‌اى بر آنها نازل مى‌كنيم كه گردنهايشان در برابر آن خاضع گردد» (إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ).

اشاره به اين كه ما اين قدرت را داريم كه معجزه خيره كننده، يا عذاب شديد و وحشتناكى بر آنها فرو بفرستيم كه همگى بى‌اختيار سر تعظيم در برابر آن فرود آورند و تسليم شوند، ولى اين ايمان اجبارى ارزشى ندارد، مهم آن است كه آنها از روى اراده و تصميم و درك و انديشه در برابر حق خاضع گردند.

(آيه ٥)- سپس به موضع گيرى مشركان و كافران در برابر قرآن اشاره كرده، مى‌فرمايد: «و هيچ ذكر تازه‌اى از سوى خداوند مهربان براى آنها نمى‌آيد مگر اين كه از آن روى گردان مى‌شوند» (وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنَ الرَّحْمنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كانُوا عَنْهُ مُعْرِضِينَ).

تعبير به‌ «الرَّحْمنِ» اشاره به اين است كه نزول اين آيات از «رحمت عامه» پروردگار سر چشمه مى‌گيرد كه همه انسانها را بدون استثناء به سعادت و كمال دعوت مى‌كند.