آيات به آنان يادآورى شود به سجده مى‌افتند، و تسبيح و حمد پروردگارشان را به جا مى‌آورند و تكبر نمى‌كنند» (إِنَّما يُؤْمِنُ بِآياتِنَا الَّذِينَ إِذا ذُكِّرُوا بِها خَرُّوا سُجَّداً وَ سَبَّحُوا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ) [١].

در اين آيه چهار قسمت از صفات آنها بيان شده:

١- به محض شنيدن آيات الهى به سجده مى‌افتند.

همين ويژگى در بعضى ديگر از آيات قرآن به عنوان يكى از برجسته‌ترين صفات انبيا ذكر شده است، چنانكه خداوند در باره گروهى از پيامبران بزرگ مى‌گويد: «هنگامى كه آيات خداوند رحمان بر آنان خوانده مى‌شد به خاك مى‌افتادند و سجده مى‌كردند و گريه شوق سر مى‌دادند» (مريم/ ٥٨) ٢ و ٣- نشانه دوم و سوم آنها «تسبيح» و «حمد» پروردگار است، از يك سو خدا را از نقائص پاك و منزه مى‌شمرند، و از سوى ديگر او را به خاطر صفات كمال و جمالش، حمد و ستايش مى‌نمايند.

٤- وصف ديگر آنها تواضع و فروتنى و ترك هر گونه استكبار است.

(آيه ١٦)- سپس به وصف پنجم آنها اشاره كرده، مى‌گويد: «پهلوهايشان از بسترها در دل شب دور مى‌شود» [٢] و به پا مى‌خيزند و رو به درگاه خدا مى‌آورند (تَتَجافى‌ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ).

آرى! آنها به هنگامى كه چشم غافلان در خواب است و آرامش و خاموشى همه جا را فراگرفته و خطر آلودگى عبادت و ريا كمتر وجود دارد و بهترين شرايط حضور قلب فراهم است، با تمام وجودشان رو به درگاه معبود مى‌آورند و آنچه در دل دارند با او در ميان مى‌گذارند.

و در وصف ششم و هفتم مى‌افزايد: «آنها پروردگار خود را با بيم و اميد مى‌خوانند» (يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً).

نه از غضب و عذاب او ايمن مى‌شوند، و نه از رحمتش مأيوس مى‌گردند،

[١] اين آيه سجده واجب دارد.

[٢] اين تعبير كنايه از بر خاستن از خواب و پرداختن به نماز شب و عبادت پروردگار در دل شب است.