«ربا» در اصل به معنى افزايش است و در اينجا منظور هدايايى است كه بعضى از افراد براى ديگران- مخصوصا صاحبان مال و ثروت- مى‌برند، به اين منظور كه پاداشى بيشتر و بهتر از آنها دريافت دارند.

بديهى است در اين گونه هدايا نه استحقاق طرف در نظر گرفته مى‌شود، و نه شايستگيها و اولويتها، بلكه تمام توجه به اين است كه اين هديه به جايى داده شود كه بتواند مبلغ بيشترى را صيد كند! و طبيعى است اين چنين هدايا كه جنبه اخلاص در آن نيست از نظر اخلاقى و معنوى فاقد ارزش مى‌باشد.

(آيه ٤٠)- در اين آيه بار ديگر به مسأله مبدأ و معاد كه موضوع اساسى در بسيارى از آيات اين سوره بود باز مى‌گردد، و خدا را با چهار وصف، توصيف مى‌كند تا هم اشاره‌اى به توحيد و مبارزه با شرك باشد، و هم دليلى بر معاد، مى‌فرمايد:

«خداوند همان كسى است كه شما را آفريد، سپس روزى داد، بعد مى‌ميراند و بعد زنده مى‌كند» (اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ).

«آيا هيچ يك از شريكانى كه شما براى خدا ساخته‌ايد توانايى بر چيزى از اين كارها دارد»؟ (هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذلِكُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ).

«منزه است خدا، و برتر است از آنچه آنها شريك براى او قرار مى‌دهند» (سُبْحانَهُ وَ تَعالى‌ عَمَّا يُشْرِكُونَ).

مسلم است هيچ يك از مشركان، معتقد نبودند كه آفرينش به وسيله بتها صورت گرفته، يا اين كه روزى آنها به دست بتهاست، و يا پايان عمرشان.

بنا بر اين پاسخ اين سؤالات منفى است و استفهام، استفهام انكارى مى‌باشد.

جمله‌ «سُبْحانَهُ وَ تَعالى‌ عَمَّا يُشْرِكُونَ» اين حقيقت را بازگو مى‌كند كه آنها مقام پروردگار را فوق العاده پايين آوردند كه در كنار بتها و معبودان ساختگى قرار مى‌دهند.

(آيه ٤١)- سر چشمه فساد، اعمال خود مردم است! در آيات گذشته، سخن از شرك در ميان بود و مى‌دانيم ريشه اصلى تمام‌