برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٣ - محتواى سوره

(آيه ٣٨)- اين آيه سخن از قوم «عاد» و «ثمود» مى‌گويد، بى‌آنكه از پيامبر آنها (هود و صالح)، و گفتگوهايشان با اين دو قوم سر كش سخنى به ميان آورد، چرا كه اقوامى بودند شناخته شده و داستان پيامبرشان در آيات ديگر قرآن كرارا آمده است.

مى‌فرمايد: «ما طايفه عاد و ثمود» را هلاك كرديم‌ (وَ عاداً وَ ثَمُودَ).

سپس مى‌افزايد: «و مساكن (ويران شده) آنان براى شما آشكار است» و ويرانه‌هاى شهرهايشان در سر زمين حجر و يمن بر سر راهتان‌ (وَ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَساكِنِهِمْ).

سپس به علت اصلى بد بختى آنها اشاره كرده، مى‌گويد: «شيطان اعمالشان را براى آنها آراسته بود، از اين رو آنان را از راه (خدا) باز داشت» (وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ).

«در حالى كه بينا بودند» (وَ كانُوا مُسْتَبْصِرِينَ).

فطرت آنها بر توحيد و تقوا بود، و پيامبران الهى نيز بقدر كافى راه را به آنها نشان داده بودند.

(آيه ٣٩)- اين آيه از سه نفر از گردنكشان كه هر كدام نمونه بارزى از يك قدرت شيطانى بودند نام برده، مى‌گويد: «و قارون و فرعون و هامان را نيز» هلاك كرديم‌ (وَ قارُونَ وَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ).

قارون مظهر ثروت توأم با غرور و خود خواهى و غفلت، فرعون مظهر قدرت استكبارى توأم با شيطنت، و هامان الگويى براى معاونت از ظالمان مستكبر بود.

سپس مى‌افزايد: «موسى با دلائل روشن به سراغ اين سه آمد» و حجت را بر آنها تمام كرد (وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مُوسى‌ بِالْبَيِّناتِ).

«اما آنها راه استكبار و غرور و سر كشى را در زمين پيش گرفتند» (فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ).

ولى «آنها (با اين همه) نتوانستند بر خدا پيشى گيرند» و از چنگال قدرت او فرار كنند (وَ ما كانُوا سابِقِينَ).