برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٥ - شأن نزول

را كه آشكار مى‌كنند، وَ رَبُّكَ يَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ‌.

اين احاطه او بر همه چيز دليلى است بر اختيار او نسبت به همه چيز و ضمنا تهديدى است براى مشكان كه گمان نكنند خدا از نيات و توطئه‌هاى آنها آگاه نيست.

(آيه ٧٠)- اين كه در حقيقت، حكم نتيجه‌گيرى و توضيح براى آيات گذشته در زمينه نفى شرك دارد، چهار وصف از اوصاف الهى را منعكس مى‌كند كه همه فرع بر خالقيت و مختار بودن اوست.

نخست مى‌گويد: «و او خدايى است كه معبودى جز وى نيست، وَ هُوَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ.

بنابراين آنها كه به بهانه شفاعت و مانند آن دست به دامن بتها مى‌زنند، سخت در اشتباهند.

ديگر اين كه تمام نعمتها چه در اين جهان و چه در آن جهان همه از ناحية اوست، و اين لازمه خالقيت مطلقة او مى‌باشد، لذا مى‌افزايد: «هر حمد و ستايشى براى اوست در اين جهان و جهان ديگر» لَهُ الْحَمْدُ فِي الْأُولى‌ وَ الْآخِرَةِ.

سوم اين كه: «حاكميت (نيز) از آن اوست، وَ لَهُ الْحُكْمُ‌.

بديهى است وقتى خالق و مختار او باشد، حاكميت تكوين و تشريع نيز در اختيار او خواهد بود.

چهارم اين كه: «و همه شما (براى حساب و پاداش و كيفر) به سوى او بازگردانده مى‌شويد» وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ‌.

اوست كه شما را آفريده، و اوست كه از اعمال شما آگاه است و اوست كه حاكم يوم الجزاء مى‌باشد، بنابراين حساب و جزاى شما نيز به دست او خواهد بود.

(آيه ٧١)- نعمت بزرگ روز و شب: در اينجا سخن از بخش عظيمى از مواهب الهى مى‌گويد كه هم دليلى است بر مسأله توحيد و نفى شرك- و از اين نظر بحث گذشته را تكميل مى‌كند- و هم نمونه‌اى است از نعمتهاى خداوند كه به خاطر آن شايسته حمد و ستايش است.