استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٥ - ديه اعضاى بدن

بچّه‌هاى مردم را تنبيه بدنى كرده‌ام و حال دسترسى به فرد فرد آنان ندارم كه حلاليّت بطلبم، چگونه مى‌توانم ردّ مظالم كنم؟

جواب: اگر از طرف پدران آنها مجاز بوده‌ايد و در حد مشروع تنبيه انجام شده مشكلى نداريد، و اگر چنين نبوده و دسترسى به آنها نداريد چنانچه تنبيهى بوده كه ديه به آن تعلّق مى‌گرفته بايد مقدار ديه را از طرف صاحب اصلى آن در راه خدا بدهيد، و اگر در حدّ ديه نبوده براى آنها استغفار و كار خير انجام دهيد.

سؤال ١٦٠٦- در يك منازعه دسته جمعى طرفين جراحات متعدّدى برداشته‌اند، مصدومين قادر به تعيين ضاربين نبوده، بلكه فقط مى‌دانند كه جروح وارده به وسيله مثلًا پنج نفر مقابل وارد گرديده است؛ در اين صورت اگر تقاضاى قصاص شود نحوه اثبات قضيّه چگونه است؟ در صورت تقاضاى ديه چه كسانى محكوم مى‌شوند؟ و راه ثبوت آن چيست؟

جواب: هرگاه ثابت شود كه جنايت از آن چند نفر خارج نيست ديه در ميان آنها تقسيم مى‌شود و در اينجا قصاص نيست.

سؤال ١٦٠٧- در برخى از مسائل فقهى، از جمله بحث عقيم نمودن و ديات اعضا، اشاره به فاسد شدن عضو شده است. آيا منظور از فساد عضو از بين رفتن شكل ظاهرى آن است، يا منظور از بين رفتن كارايى و عملكرد عضو مى‌باشد؟

جواب: فساد عضو مراتبى دارد؛ گاهى بكلّى از كار مى‌افتد و گاهى درصدى از كارايى آن از بين مى‌رود و هر كدام ديه يا ارش خاصّ خود را دارد.

سؤال ١٦٠٨- شخصى بر اثر ضربه جنايتكارى مبتلا به ضربه مغزى گرديده و مدّتى بيهوش مى‌شود. آيا اين ضربه مغزى ديه خاصّى دارد؟

جواب: اگر نجات پيدا نكند و ضربه عمدى نبوده باشد ديه كامله دارد، و اگر نجات پيدا كند بايد ديد در چه قسمتهايى از بدن او نقص پيدا شده، ديه آن عضو ثابت مى‌شود. و اگر نقصى پيدا نشود به خاطر ضربه مغزى ارش دارد.