استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٩ - مسائل متفرّقه ديات

خسارت مادّى وارده از طرف جانى مى‌باشد؟

جواب: ظاهر ادلّه اين است كه هر دو جنبه را دارد. هم جنبه جبران خسارت و هم جنبه بازدارنده؛ به همين دليل يكى از نامهاى ديه، عقل است، كه به معناى بازداشتن مى‌باشد.

سؤال ١٦٧٦- شخصى محكوم به پرداخت ديه شده است و فقط مقدارى از آن را داده و يا اصلًا ديه را نداده است. با توجّه به اين كه طبق قانون و نظر آقايان علما، ديه، دين نبوده، بلكه نوعى مجازات است، اگر اين قاتل فوت كند، آيا ديه از وى ساقط مى‌شود؟ اگر ساقط نمى‌شود، نحوه وصول آن چگونه و بر عهده كيست؟

جواب: ديه هم بدهى است و هم مجازات. بنابراين بعد از فوت قاتل مى‌توان، مانند ساير ديون، از اموال او برداشت.

سؤال ١٦٧٧- چرا در اسلام ديه و ارثيّه زنها نصف مردها مى‌باشد؟

جواب: خون زن و مرد مؤمن هر دو محترم است؛ ولى با توجّه به اين كه ديه جبران خسارت مادّى است و پرواضح است كه خسارت حاصله از فقدان مردان در خانواده غالباً بيشتر از خسارت حاصله از فقدان زنان است شارع مقدّس ديه مردان را دو برابر قرار داده است، و نظر به اين كه هزينه‌هاى زندگى غالباً بر دوش مردان است نه زنان، ارثيّه مردان را دو برابر قرار داده است؛ شرح بيشتر در اين زمينه را در تفسير نمونه ذيل آيه دوازدهم سوره نساء مطالعه فرماييد. [١]

سؤال ١٦٧٨- شخصى با مراجعه به دادگاه اعلام مى‌دارد براى خرج زيدى كه بر اثر ضربه به وى مجروح گرديده ٠٠٠/ ٢٠٠ تومان خرج دارو و درمان نموده است، آيا مبلغ فوق را مى‌توان از ديه مقرّره كسر نمود؟

جواب: هرگاه با توافق مجنىٌّ عليه اين كار صورت گرفته است مانعى ندارد.

سؤال ١٦٧٩- زن يا دخترى (نعوذ باللّه) به ميل خود زنا داده و زناى ايشان در ملأ

[١]. تفسير نمونه، جلد ٣، صفحه ٣٧٤.