استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٦ - ديه شكستگيها

مربوط به موضوع حكم مسأله را بطور كلّى و مطلق و بدون شرح و تفصيل بيان مى‌كند، و موادّ قانونى نيز چنين است كه اجمالًا متن مادّه قانونى (٤٤٢ قانون مجازات اسلامى) به شرح ذيل آورده مى‌شود «ديه شكستن استخوان هر عضوى كه براى آن عضو ديه معيّن است خمس آن مى‌باشد و اگر معالجه شود و بدون عيب گردد ديه آن ٥٤ شكستن آن است و ...» اكنون با توجّه به مراتب فوق اين سؤال پيش مى‌آيد كه در مواردى كه واقعاً استخوان عضو، مثل دست و پا متعدّد است (منظور كف دست و پا مى‌باشد) ديه مذكور به پنج قسمت تقسيم مى‌شود، يا هر يك از آنها كه بشكند، و لو اين كه بقيّه سالم باشند، كلّ ديه ياد شده تعلّق مى‌گيرد؟ مثلًا در ساعد دست و ساق پا كه دو استخوان «درشت‌نى و نازك‌نى» وجود دارد مسأله از چه قرار است؟

جواب: ظاهر ادلّه آن است كه ديه تقسيم بر استخوانها مى‌شود، بنابراين هر كدام از استخوانها بخشى از ديه را به خود اختصاص مى‌دهد.

سؤال ١٦٤٠- ديه شكستگى ستون فقرات در مواردى ديه كامله و در مواردى هم صد دينار است، حال اگر ستون فقرات با ضربه واحد و يا ضربات متعدّد در يك زمان عرفى و يا در زمانهاى متفاوت، مثلًا از دو جا شكسته شود يك ديه تعلق مى‌گيرد، يا دو ديه، يا يك ديه و ارش تعلّق مى‌گيرد؟

جواب: ظاهر اين است كه هر كدام از شكستگيها ديه خود را دارد.

سؤال ١٦٤١- با توجّه به اين كه در فقه و كتب مربوطه از جمله جواهر و لمعه و تحرير الوسيله ديه قطع لحيين مشخّص شده، و در تعريف لحيين آورده‌اند «هما العظمان اللذان متلقاهما الذقن و يتصل طرف كل واحد منهما بالاذن من جانبى الوجه، و عليهما نبات الاسنان السفلى» و از طرفى در لغت فارسى و عرب، انسان داراى ٢ فك (آرواره) پايين و بالا مى‌باشد، و لحيين بر اساس تعريف مذكور فقط شامل فكّ پايين مى‌شود، حال در هر يك از فروض ١- قلع ٢- شكستن فكّ بالا (قطع نظر از