استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٨ - شجاج و جراح
و) هاشمه، ضربهاى است كه استخوان را مىشكند، خواه توأم با جراحتى باشد يا نباشد.
ز) مأمومه، ضربهاى است كه استخوان سر را مىشكند و به مغز سر مىرسد؛ ولى پوستهاى كه روى مغز قرار دارد پاره نمىشود.
ح) دامغه، فراتر از مأمومه است و آن ضربهاى است كه جمجمه را شكاف مىدهد و به مغز مىرسد.
ط) منقّله، ضربهاى است كه سبب جابهجايى استخوانها مىشود.
ى) جائفه، جراحتى است كه به جوف بدن، مانند شكم يا سينه يا پشت يا پهلوها، مىرسد.
سؤال ١٦٤٤- شخصى به وسيله بيل ضربهاى بر سر كسى زده كه استخوان جمجمه را شكسته و مغز را مورد اصابت قرار داده است، پس از شش ماه طبق نظر پزشكان كميسيون پزشكى مضروب دچار عوارض سردرد، سرگيجه، فراموشكارى و نقص عضو به ميزان ده درصد شده است لطفاً در اين مورد به سؤالات زير پاسخ فرماييد:
الف) آيا اين ضربه قابل قصاص است؟
جواب: اين ضربه قابل قصاص نيست.
ب) اگر نباشد ديه آن كه طبق نظر پزشكان «مأمومه» است و نيز عوارض و نقص عضو ده درصدى چقدر است؟
جواب: ديه اين ضربه ثلث ديه قتل است و نسبت به نقص عضو ديه ندارد؛ امّا حالت فراموشكارى به مقدارى كه حاصل شده است، ارش دارد؛ يعنى آن را به كلّ ديه عقل و هوشيارى كه ديه كامل است مىسنجند و به همان نسبت بايد ديه بپردازند.
سؤال ١٦٤٥- آيا مورد منقّله (جراحتى كه درمان آن جز با جابهجا كردن استخوان ميسّر نمىباشد) فقط اختصاص به ديه جراحات سر و صورت دارد، يا در ساير