استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٩ - ٦- حدّ محارب

٦- حدّ محارب‌

سؤال ١٤٤٣- لطف فرموده پاسخ سؤالات زير را مرقوم فرماييد:

الف) تعريف «محارب» و «مفسد فى الارض» را از نظر فقهى و اصطلاحى بيان فرماييد.

جواب: محارب به كسى مى‌گويند كه با اسلحه مردم را تهديد كند و قصد جان يا مال يا ناموس مردم را داشته باشد و در محيط اجتماع ناامنى ايجاد كند. و مفسد فى الارض كسى است كه منشأ فساد گسترده‌اى در محيطى شود؛ هرچند بدون توسّل به اسلحه باشد، مانند قاچاقچيان موادّ مخدّر و كسانى كه مراكز فحشا را بطور گسترده ايجاد مى‌كنند.

ب) نظر حضرتعالى در خصوص تعريف «محارب» و «مفسد» در قانون مجازات اسلامى، بخش حدود، مواد ١٨٣ الى ١٩٦ چه مى‌باشد؟ كلمه «واو» در قسمت اخير ماده ١٨٣: «... محارب و مفسد فى الارض» چه نوع واوى است، عطفى، ربطى، يا استينافى؟

در صورت اختلاف معناى ميان محارب و مفسد فى الارض، نظر شما در خصوص عمل قانونگذار در مترادف آوردن آن دو معنا چيست؟

جواب: اين دو با يكديگر تفاوت دارد و مترادف نيست؛ بلكه ميان آنها نسبت عموم من وجه است.

ج) در باب حدود قانون مجازات اسلامى گاه از لفظ «مفسد فى الارض» و گاه نيز از لفظ «فساد فى الارض» استفاده شده است، به نظر حضرتعالى علّت اين تغيير چه مى‌باشد؟ آيا مطلب خاصّى مورد نظر بوده است؟

جواب: ظاهراً در ميان اين دو تفاوتى نيست؛ در يك جا سخن از فاعل به ميان آمده و در جاى ديگر از فعل.

د) در بعضى ابواب حدود، مانند حدّ شرب خمر، آمده است كه هرگاه عمل موجب‌