استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٦ - رباى قرضى

دست داده است. نتيجتاً ارزش قبلى خود را دريافت ننموده است، مگر اين كه ١٣٠٠ ريال دريافت نمايد تا برابر ١٠٠٠ ريال ٦ ماه قبل گردد. آيا در چنين شرايطى سود وام مشروع است؟

جواب: اگر فاصله زمانى زياد بوده و بدهكار در پرداخت بدهى خود كوتاهى كرده و تورّم نيز شديد باشد بايد به حسابِ روز محاسبه نمايد، در غير اين صورت ربا و حرام است.

مسأله مهم اين است كه آنچه شما نوشته‌ايد مطلبى است كه در محافل و در تحليلهاى اقتصاددانان مطرح است؛ ولى در عرف توده مردم و بازار مطرح نيست؛ يعنى اگر كسى چكى به ديگرى بپردازد، هرچند مدّت‌دار باشد، خود را ملزم به اداى مبلغ چك مى‌داند نه بيشتر؛ آرى اگر روزى حساب تورّم جزء عرف مردم و بازار شود، همان طور كه از بعضى از كشورها نقل مى‌كنند، تحليلى را كه شما نوشته‌ايد قابل قبول خواهد بود.

ب) آيا منظور از آيه ٢٧٩ سوره بقره: «وَ لَكُمْ رُءُوسُ امْوالِكُمْ» اصل قدرت خريد و ارزش حقيقى پول نيست؟

جواب: از آنچه در پاسخ سؤال قبل گفته شد، جواب آيه شريفه «وَ لَكُمْ رُءُوسُ امْوالِكُمْ» معلوم مى‌شود؛ منظور آن است كه سرمايه طبق عرف توده مردم بازگردانده شود.

ج) در صورتى كه توجيه بالا را نپذيريم (در شرايط تورّمى) ميل به قرض دادن كاهش مى‌يابد؛ چرا كه افراد با كاهش قدرت خريد مواجه مى‌شوند. آيا به نظر شما ممكن است شارع به ضرر قرض دهنده بى‌اعتنا باشد؟ يا اين كه جهت تشويق و ترغيب افراد به اين فعل حسنه، ضرر او را در نظر مى‌گيرد؟

جواب: قرض الحسنه يك عبادت است و انگيزه الهى دارد، بنابراين بايد شخص قرض دهنده تفاوت قدرت خريد را نيز بپذيرد و اگر تفاوت تورّم را