أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِدا وَ قائِما يَحْذَرُ الاْخِرَةَ وَ يَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبَابِ» . [١]

الحديث :

٥٤٣٣.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : لَو تَعْلَمونَ قَدْرَ رَحمَةِ اللّه ِ لاتَّكَلْتُم علَيها و ما عَمِلْتُم إلاّ قليلاً ، و لَو تَعْلَمونَ قَدْرَ غَضَبِ اللّه ِ لَظَنَنْتُم بأنْ لا تَنْجوا . [٢]

٥٤٣٤.عنه صلى الله عليه و آله : لو يَعلَمُ المؤمنُ ما عِندَ اللّه ِ مِن العُقوبَةِ ما طَمِعَ في الجَنّةِ أحَدٌ ، و لَو يَعْلَمُ الكافِرُ ما عِندَ اللّه ِ مِن الرَّحمَةِ ما قَنَطَ مِن الجَنّةِ أحَدٌ . [٣]

٥٤٣٥.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : خَيرُ الأعْمالِ اعْتِدالُ الرَّجاءِ و الخَوفِ . [٤]

٥٤٣٦.عنه عليه السلام : خَفْ ربَّكَ خَوفا يَشغَلُك عن رَجائهِ ، و ارْجُهُ رَجاءَ مَن لا يَأمَنُ خَوفَهُ . [٥]

١١٤٧

مؤمن در بيم و اميد به سر مى برد

قرآن :

«آيا آن كس كه در همه ساعات شب در سجده و قيام به عبادت پرداخته و از آخرت بيمناك و به رحمت پروردگار خويش اميدوار است با آن كس كه چنين نيست يكسان است ؟ بگو : آيا آنهايى كه مى دانند با آنهايى كه نمى دانند برابرند ؟ تنها خردمندان پند مى پذيرند» .

حديث :

٥٤٣٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اگر اندازه رحمت خدا را بدانيد بر آن تكيه خواهيد كرد و جز اندكى عمل نخواهيد كرد و اگر اندازه خشم خدا را بدانيد خواهيد پنداشت كه هرگز نجات نمى يابيد .

٥٤٣٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اگر مؤمن از كيفر خدا آگاه بود، هيچ كسى به بهشت اميد نمى بست و اگر كافر از رحمت خدا آگاه بود هيچ كسى از بهشت نوميد نمى شد .

٥٤٣٥.امام على عليه السلام : بهترين كارها، برابر بودن بيم و اميد است .

٥٤٣٦.امام على عليه السلام : از پروردگارت چنان بترس كه تو را از اميد بستن به او باز دارد و چونان كسى به او اميد بند كه اُميدش خالى از ترس نيست.

[١] الزمر : ٩ .[٢] كنز العمّال : ٥٨٩٤ .[٣] كنز العمّال : ٥٨٦٧ .[٤] غرر الحكم : ٥٠٥٥ .[٥] غرر الحكم : ٥٠٥٦ .