٤٥٠٩.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : ليسَ بحَليمٍ مَن لَم يُعاشِرْ بالمَعروفِ مَن لا بُـدَّ لَـهُ مِن مُعاشَرَتِهِ حَتّى يَجعَلَ اللّه ُ لَهُ مِن ذلك مَخرَجا . [٦]

٤٥١٠.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : لَيس الحَليمُ مَن عَجَزَ فهَجَمَ و إذا قَدَرَ انْتَقَمَ ، إنَّمَا الْحَليمُ مَن إذا قَدَرَ عفا ، و كانَ الحِلمُ غالبا على كُلِّ أمْرِهِ . [٧]

٤٥١١.عنه عليه السلام : لا حِلمَ كالصَّبرِ و الصّمتِ . [٨]

٤٥١٢.عنه عليه السلام : كَمالُ العِلمِ الحِلمُ ، و كَمالُ الحِلمِ كَثرَةُ الاحْتِمالِ و الكَظْمِ . [٩]

٤٥٠٤.امام على عليه السلام : با بردبارى است كه ياران زياد مى شوند.

٤٥٠٥.امام على عليه السلام : بردبارى كردن در برابر نادان، ياران انسان را بر ضد نادان زياد مى كند .

٤٥٠٦.امام على عليه السلام : بردبارى كردن در اوج خشم، آدمى را از خشم [خداى] جبّار در امان مى دارد .

٤٥٠٧.امام صادق عليه السلام : هر كه بردبار باشد، پيروز مى شود .

٤٥٠٨.امام صادق عليه السلام : بردبارى، بهترين ياور است .

٩٤٤

تفسير بردبارى

٤٥٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بردبار نيست آن كه با كسى كه چاره اى از معاشرت با او ندارد، به نيكى معاشرت نكند، تا اين كه خداوند براى او راه گريزى از معاشرت با وى فراهم آورد.

٤٥١٠.امام على عليه السلام : بردبار نيست كسى كه چون ناتوان شود هجوم برد و چون قدرت يابد انتقام كشد ، بلكه بردبار كسى است كه قدرت [انتقام] داشته باشد، اما گذشت كند و بردبارى بر تمامى امور او غالب باشد .

٤٥١١.امام على عليه السلام : هيچ بردباريى چون شكيبايى و خاموشى نيست .

٤٥١٢.امام على عليه السلام : كمال دانش بردبارى است، و كمال بردبارى به تحمّل فراوان و فرو خوردن خشم.

[١] غرر الحكم : ٤١٨٥ .[٢] نهج البلاغة : الحكمة ٢٢٤ .[٣] غرر الحكم : ١٧٧٦ .[٤] بحار الأنوار : ٧٨/٢٦٩/١٠٩ .[٥] الكافي : ٢/١١٢/٦ .[٦] كنز العمّال : ٥٨١٥ .[٧] غرر الحكم : ٧٥٢٩ .[٨] بحار الأنوار : ٧٧/٢٨٢/١ .[٩] غرر الحكم : ٧٢٣١ .