درس هشتم: محشر «محشر» به معناى زمان و مكانى است كه در آن همه انسان‌ها گرد مى‌آيند. به همين جهت روز قيامت را كه روز و صحنه اجتماع همه انسان‌هاست، روز «محشر» مى‌گويند.
زنده شدن دوباره انسان‌ها تفصيل چگونگى زنده شدن دوباره انسان‌ها را، جز خدا نمى‌داند. البته در روايات وارد شده كه آن گاه كه خداوند بخواهد انسان‌ها را براى حضور در صحنه محشر زنده كند، چهل روز از آسمان باران مى‌بارد و در اين مدت ذرّات بدن انسان‌ها به هم وصل مى‌شوند و شكل خود را مى‌گيرند و روح در آنها دميده مى‌شود و از قبرها سربرآورده و به سوى محشر رهسپار مى‌شوند «١» و اين روايات بر مدت‌دار بودن و تدريجى بودن صراحت دارند.
با توجه به آيات نفخ صور كه زنده شدن دوباره انسانها را با يك نفخه و صيحه مى‌داند، «٢» تلقى عمومى اين است كه زنده شدن انسان‌ها در قيامت آنى و دفعى است؛ حال آن كه زنده شدن دوباره آنان مانند خلقتِ اوليه‌شان تدريجى و به صورت گذراندن دوره رشد و تكامل است. همچنان كه نطفه انسان در رحم مادر رشد مى‌كند و به علقه و سپس مضغه تبديل مى‌شود و آن گاه در آن استخوان‌