معاد از ديدگاه عقل و نقل - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥١
آتش شعله بيشترى مىكشد ولى دوام و حرارت آن كم مىباشد ولى هرگاه هيزم آتش محكم و سفت باشد، گرچه كمتر شعله مىكشد ولى حرارت و دوام آن خيلى زياد خواهد بود. هيزم آتش جهنم سنگها و بتها و خدايان ساخته دست انسانهاست و معلوم است آتشى كه هيزم آن سنگ باشد، چه حرارتى دارد؛ كوره ذوبآهن با ذغال سنگ مىسوزد و بمب اتمى، هيزم و سوختش سنگ اورانيوم است و انسانها نيز در آتش جهنم نمىسوزند بلكه هيزم ديگر آن هستند و فرق است بين اينكه انسان در جهنم به آتش سوزانده شود با اينكه خودش هيزم آتش باشد. نكته ديگر اين كه آتش جهنم با وجود اين كه هيزمش سنگ و انسان است ولى بسيار شعلهور است (عذاب السعير) و بين شعلهور بودن، پردوام بودن و پرحرارت بودن جمع شده است.
٢- ظاهر و باطن را مىسوزاند؛ آتش دنيا از ظاهر شروع مىكند و پيشروى مىنمايد ولى آتش آخرت از همان ابتدا ظاهر و باطن را با هم مىسوزاند.
آتش افروخته خدايى است كه به دلها مىرسد. «١» ٣- آتش جهنم شعور دارد و اصحاب خود را مىشناسد و مىداند كه چه كسانى را و چرا بايد بسوزاند. «٢» با مشاهده اصحاب خود از دور، به هيجان مىآيد و وقتى جهنميان را در آن مىاندازند، از غيظ نعره مىكشد. «٣»