معاد از ديدگاه عقل و نقل - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٤
و مىفرمود: زياد به ياد مرگ باشيد كه آن لذتها را نابود مىسازد و بين شما و هوا و هوسها فاصله مىاندازد و حائل مىشود. «١» و رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:
مرگ را بسيار ياد كنيد زيرا گناهان را مىبرد و شما را به دنيا بى رغبت مىسازد.
اگر به هنگام احساس توانگرى به ياد مرگ بيفتيد، اين احساس باطل را منهدم مىكند و اگر به هنگام احساس فقر و نادارى به ياد مرگ بيفتيد، شما را به آن زندگى كه داريد راضى مىسازد. «٢» اهميت ياد مرگ چنان است كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله سؤال شد:
آيا كسى با شهدا محشور مىشود؟
ايشان فرمود: آرى، آن كس كه در شبانه روز بيست بار مرگ را ياد كند. «٣» و امام سجاد عليه السلام در دعاى خود عرضه مىدارد:
مرگ را نصب العين ما قرار داده [تا هميشه و هر آن به ياد آن باشيم] و يادآورى ما را نسبت به آن كم مگردان كه روزى يادآور باشيم و روزى غافل. «٤» حالات محتضر لحظههاى جان كندن براى همه انسانها هراسناك است. آنان كه دنياگرا بودهاند، در آن لحظات، نابود شدن كاخ زيباى آمال و آرزوهاى خود را مىبينند و از آن هراسناك و اندوهگيناند و آنان كه آخرت باور بودهاند، از مقصد نامعلوم و ناشناخته هراس دارند. از اين رو رسيدن لحظات جان كندن براى همه سخت است و در اين لحظات احتضار، چنان وحشت زده و هراسناك مىگردند كه مانند انسان مست، درك و هوش خود را از دست مىدهند. قرآن كريم مىفرمايد: