معاد از ديدگاه عقل و نقل - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٤
درس پانزدهم: سيماى جهنم يكى از عنايات خداوند، خلق و توصيف جهنم است تا انسانها به سرانجام كفر و شرك آگاه گردند و خوف از جهنم، آنان را به سوى ايمان و دورى از كفر سوق دهد. در اين درس با توجه به آيات و روايات به تبيين و توصيف جهنم مىپردازيم.
عذابهاى جهنم گوناگون و مختلف است و در دو دسته عذابهاى روحى و عذابهاى جسمى قابل تقسيم مىباشد كه هر كدام را بيان مىكنيم.
عذابهاى روحى جهنم ١- ظلمت شديد و فراگير؛ تاريكى خودش به تنهايى وحشتزا و ترسناك است و تاريكى جهنم فوق تاريكىها و فراگير است:
برويد به سوى سايهاى سه شاخه (از دود) كه نه سايه گستر است و نه از آتش بازمىدارد. «١» ٢- كورى، كرى و لالى؛ انسان با كمك گرفتن از حواسّ با ديگران انس مىگيرد و از وحشت تنهايى نجات مىيابد ولى در جهنّم همه اين اسباب از اهل آتش گرفته شده و آنها در وحشت فوقالعاده ظلمت و تنهايى اسير خواهند بود. «٢» البته جهنميان از شنيدن و ديدن چيزهاى خوب و نشاطانگيز كر و كورند و زبان سخن گفتن براى انس گرفتن و عذرخواهى كردن و ... را ندارند اما مناظر وحشتانگيز و هولناك را مىبينند و صداهاى مهيب و وحشتناك را مىشنوند و