معاد از ديدگاه عقل و نقل - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢١
گذرگاهى از جهنّم بنابر روايات، صراط در آخرت پلى است كه بر جهنم قرار داده شده و مؤمنان با عبور از آن به بهشت مىرسند. «١» از ظهور آيات و روايات برمىآيد كه عبور از صراط، همگانى است. پيامبران، اوليا و صالحان از صراط عبور مىكنند و گناهكاران و كافران از آن سقوط مىنمايند. «٢» البته عبور اولياى خدا و مؤمنان از صراطى كه بر جهنم نهاده شده، به گونهاى است كه به آنان هيچ رنج و المى نمىرسد. از بعضى امامان درباره عموميت عبور از جهنّم كه از آيه ٧١ سوره مريم استفاده مىشود (و ان منكم الا واردها ...)، سؤال شد و ايشان پاسخ داد:
ما از جهنم عب معاد از ديدگاه عقل و نقل ١٢٧ چگونگى مجازات اخروى ص : ١٢٦ ور كرديم در حالى كه آن سرد و خاموش بود. «٣» جابر گويد: درباره عموميت مستفاد از اين آيه از رسول خدا صلى الله عليه و آله سؤال شد و آن حضرت فرمود:
وقتى اهل بهشت وارد بهشت مىشوند، بعضى از آنان (كه متوجه عبور از جهنم نشده) به بعضى ديگر (كه ظاهراً اولياى خدايند) مىگويند: مگر نه اين كه خداوند فرموده بود كه همه ما بايد وارد جهنم شويم (و با گذشتن از آن به بهشت برسيم)؟ سؤال شوندگان مىگويند: شما وارد جهنم شديد (و از آن گذشتيد) در حالى كه جهنم خاموش بود. «٤» حركت مؤمن از صراط و عبور او از جهنم چنان است كه به احترام عبور او، جهنّم سرد و خاموش مىگردد به طورى كه به ضجّه مىآيد و خطاب به مؤمن مىگويد:
اى مؤمن عبور كن كه نور تو لهيب مرا خاموش كرده است. «٥»