و سكرات مرگ به حق فرا مى‌رسد، اين همان چيزى است كه تو از آن مى‌گريختى. «١» لحظات احتضار، لحظاتى است كه انسان در مرز دنيا و برزخ است و با مشاهده صور برزخى اعمال خود، به حقانيت وعده و وعيدهاى خداوند علم پيدا مى‌كند.
در اين لحظات، ديگر توبه پذيرفته نمى‌شود زيرا توبه‌اى است از سر ناچارى و اضطرار نه اختيارى و با حسن انتخاب خودش. «٢» حالت وحشت و اضطراب به زودى از مؤمنان زائل مى‌شود و آنان با مشاهده صورت‌هاى نورانى اوليا و بعضى از پاداش‌هاى وعده داده شده، آرام مى‌گيرند و شاد و خرّم از دنيا رحلت مى‌كنند:
آنان كه فرشتگان (مرگ) روحشان را مى‌گيرند در حالى كه پاك و پاكيزه‌اند؛ به آنها مى‌گويند:
سلام بر شما! وارد بهشت شويد به خاطر اعمالى كه انجام مى‌داديد. «٣» امام صادق عليه السلام فرمود:
هنگامى كه جان مؤمن به گلويش برسد، رسول خدا، امامان، جبرئيل، ميكائيل و ملك الموت- سلام خدا بر آنان- بر بالين او مى‌آيند و رسول خدا مى‌فرمايد: اين شخص شما اهل بيت را دوست داشت و من او را دوست دارم. پس جبرئيل به ملك الموت مى‌فرمايد: اين فرد، خدا، پيامبر و اهل بيتش را دوست داشت؛ پس او را دوست بدار و با او مدارا كن. آن گاه ملك الموت به او نزديك مى‌شود و مى‌گويد: اى بنده خدا آيا برات آزادى و امان از قهر خدا گرفته‌اى؟ آيا در دنيا به عصمت كبرى چنگ زده‌اى؟ آن محتضر به توفيق الهى مى‌گويد: آرى.
ملك الموت سؤال مى‌كند: آن چه بود؟ محتضر جواب مى‌دهد: ولايت على بن ابى طالب عليه السلام. ملك الموت مى‌گويد: راست گفت معاد از ديدگاه عقل و نقل ٦١ اثبات زندگى برزخى ص : ٥٩ ى. خداوند تو را پس از خوف، ايمنى بخشيد و امان داد. «٤» اما جباران، ستمگران، كافران و مشركان لحظات خوف و هراسشان دوام مى‌يابد